مطالعات بيواكولوژيك سن گندم و ارزيابي مقدماتي مقاومت ژرم پلاسما گندم ( نان ، دوروم و وحشي ) به آن در منطقه ابركوه يزد

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان . دانشكده كشاورزي

سن معمولي گندم Eurygaster intergriceps Puton ) Hemiptera; Scutelleridae(مهمترين آفت غلات در ايران محسوب مي گردد. تحقيق حاضر به بررسي بيواكولوژيك سن گندم و ارزيابي مقاومت ژرم پلاسما گندم ( نان ، دوروم و وحشي ) به اين آفت در منطقه ابركوه يزد طي دو سال زراعي 1377 تا 1379 پرداخته است . در اين مطالعه با بازديد از هشت منطقه در ارتفاعات و پانزده منطقه در دشت ابركوه ، مناطق تابستان گذراني و زمستان گذراني آفت شناسايي گرديد. تغييرات فصلي جمعيت مراحل مختلف زيستي سن گندم نيز با 14 مرتبه نمونه برداري، با استفاده از كوادرات 50x50 سانتيمتر در طول دوره فعاليت آفت در مزارع ، تعيين شد. علاوه براين دشمنان طبيعي آفت نيز جمع آوري و مورد شناسايي قرار گرفتند. در بررسي مقاومت ژرم پلاسم گندم به سن گندم ، 13 رقم گندم دوروم ، 43 رقم گندم نان و هفت گونه ايژيلوپس در غالب يك طرح آگمنت با شاهد تكراردار مورد ارزيابي قرار گرفتند. تراكم جمعيت مراحل مختلف زيستي سن گندم ( سن مادر، پوره هاي سن 4 و 5 و سن هاي نسل جديد) روي ژنوتيپ ها، تعدادساقه و خوشه خشكيده ، درصد سن زدگي دانه ، كاهش وزن هزار دانه ، عملكرد، محتواي گلوتن تر و خشك و حجم رسوب سديم دودسيل سولفات )SDS(مورد اندازه گيري قرار گرفت . در سال زراعي دوم ، ترجيح ميزباني آفت در مراحل زيستي سن مادر، پوره سن 4 و 5 و سن نسل جديد به 5 رقم گندم نان و 4 رقم گندم دوروم ( به ترتيب تجن ، انزا، نيك نژاد، طبسي ، مغان -1،ماسارا-1، ديپر-6، آلتار-84 و شهداس ) در غالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي با چهار تكرار و به صورت شعاعي ، تعيين گرديد. به علاوه مقاومت گونه هاي ايژيلوپس در شرايط مزرعه با استفاده از قفس هاي چوبي پوشيده از توري ململ نيز مورد بررسي قرار گرفت .نتايج مطالعات بيواكولوژيك سن گندم نشان داد كه كوههاي چاه بلاغ در غرب ابركوه با ارتفاع 2280 متر از سطح دريا، مناطق تابستان گذراني سن گندم در منطقه بودند..

9902

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان

بيژن حاتمي ، احمد ارزاني