بررسي خطر منتسب عوامل خطرهاي مختلف بيماري سل در ايران در سال 1395

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

اپيدميولوژي

مقدمه: بيماري سل در دنيا و كشورهاي درحال‌توسعه ازجمله ايران هنوز به‌عنوان يك مشكل سلامتي مطرح است. ابتلا هم‌زمان با ايدز و مقاومت دارويي باعث پيچيده‌تر شدن مبارزه با اين بيماري گرديده است. بررسي وضعيت بيماري و تعيين اولويت مداخله لازمه مبارزه موفق با بيماري است. يكي از ابزارهاي مهم براي تعيين اولويت مداخله خطر منتسب (PAF) است كه نشان ميدهد با كنترل و حذف هر عامل خطر چه نسبتي از بيماري كاهش پيدا ميكند. در اين مطالعه ما قصد داريم خطر منتسب عوامل خطر مهم بيماري سل در جمعيت بيماران و جمعيت كشور را به دست بياوريم. مواد و روشها: اين مطالعه به‌صورت مقطعي انجام گرفت. از داده‌هاي تمامي بيماران سل كشور در سال 1395 استفاده شد. براي محاسبه خطرنسبي و نسبت شانس از طريق سرچ در پايگاههاي اطلاعاتي مثل: Scopus, pubmed, cochran و ... و با اولويت مقالات متاآناليز استفاده گرديد؛ و براي شيوع عوامل خطر در جمعيت كشور از داده‌هاي نظام مراقبت بيماريها، پيمايش هاي سراسري در كشور و گزارش ها و تخمين هاي سازمانهاي رسمي و جهاني مانند سازمان جهاني بهداشت و بانك جهاني و ... استفاده شد. براي محاسبه PAF از فرمول لوين استفاده شد. براي تحليل داده ها از نرم افزار Spss23 و نرم‌افزار stata14 استفاده گرديد. براي تهيه نقشه پراكندگي سل از نرم افزار Arc map10 استفاده شد. براي توصيف و تحليل داده ها از دستورات توصيفي نرم افزارها و آزمون كاي دو و رگرسيون لجستيك استفاده شد. يافته‌ها: از كل بيماران 87% بيماران با مليت ايراني و 12% مليت افغاني بودند؛ و 35/72% بيماران سل ريوي و 65/27% از نوع خارج ريوي بود. بالاترين PAF 86/34% براي BMI<18/5 در بيماران و كمترين PAF 008/0% براي سليكوزيس در جمعيت كل بود. درمجموع عوامل خطر دريابت، مصرف سيگار، حاشيه‌نشيني، سوءتغذيه و نارسايي كليه بيش از 65% PAF در جمعيت كشور را به خود اختصاص مي‌دهند. نتيجه‌گيري: با مداخله بر روي عواملي خطري مانند سيگار، ديابت، فقر و حاشيه‌نشيني مي‌توان سهم بالايي از بروز سل در كشور را كاهش دهيم با توجه به اينكه اين عوامل خطر در بروز بيماري‌هاي غير واگير هم سهيم هستند مي‌تواند تأثير مضاعف بر سلامت عموم مردم داشته باشد. كلمات كليدي: بيماري سل – ايران – بهداشت عمومي- PAF-خطر منتسب

81696

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

اپيدميولوژي

پزشكي

دانشگاه علوم پزشکي کردستان

ابراهيم قادري، مهشيد ناصحي