بررسي سميت داروي متوتروكسات و ارتباط آن با پلي مورفيسم ژنتيكي ABCB1 در كودكان مبتلا به لوسمي لنفوبلاستيك حاد در استان كردستان در سال 1397

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

پزشكي

مقدمه: لوسمي لنفوبلاستيك حاد (ALL) شايعترين نوع بدخيمي‌ هماتولوژيك در كودكان است.يكي از درمان هاي اين كودكان بر اساس پروتكل COG متوتروكسات است. متوتروكسات عوارض زيادي را در كودكان ايجاد مي كند.امروزه بررسي ارتباط ميان موتاسيون هاي ژني افراد و ميزان بروز هر كدام از عوارض اين دارو مورد بحث است .اين مطالعه نيز با هدف بررسي فارماكوژنتيك داروي متوتركسات با تاكيد بر ژن ABCB1 و پيامدهاي آن بر درمان در كودكان مبتلا به ALL استان كردستان انجام ميشود. مواد و روشها: از كودكان مبتلا به ALL نمونه خون گرفته شد و سپس استخراجDNA و واكنش زنجيره‌اي پليمراز (PCR) با ميزان تقريبي 300 ρMol/µL از هر كدام از پرايمرهاي مستقيم و معكوس در حجم نهايي 5/12 µL انجام شد. از روش PCR براي تكثير ژن ABCB1 استفاده شد و محصولات واكنش با استفاده از الكتروفورز ژل آگارز 3 درصد شناسايي شد. طول قطعات PCR با مشاهده توسط دستگاه UV-Trans-illuminator تاييد شدند.از طرفي سميت خوني و سميت كبدي در همه بيماران تحت درمان با داروي متوتروكسات توسط سنجش تعداد لوكوسيت‌ها، پلاكت‌ها، درصد نوتروفيل‌ها، هموگلوبين ،فعاليت آنزيمهاي آلانين ترانس آميناز، آسپارتات ترانس آميناز، بررسي شدند. يافته ها: در اين مطالعه 81 كودك مبتلا به ALL ،(45 نفر پسر ( 5/55 ٪) و 36 نفر دختر ) با ميانگين سني 08/3+32/6 (سال) مورد بررسي قرار گرفتند.فراواني موتاسيون ژن ABCB 1 در نقطه 3435T<-C برابر 4/70 % و فراواني موتاسيون ژن ABCB 1 در نقطه 1199 A<-G، 9/4 % بود.از طرفي فراواني سميت گوارشي، لكوپني ،آنمي، ترومبوسيتوپني ،سميت كبدي،نوتروپني و سميت كليوي در بيماران با پلي‌مورفيسم‌هاي هتروزيگوت و هموزيگوت موتان ژني ABCB 1 در نقطه 3435 بيشتر از بيماران با پلي‌مورفيسم هموزيگوت نرمال بود، و در بيماران با پلي‌مورفيسم‌هاي هتروزيگوت و هموزيگوت موتان ژني ABCB 1 در نقطه 1199 كمتر از بيماران با پلي‌مورفيسم هموزيگوت نرمال بود ، اما اين تفاوت ها از نظر آماري معني دار نبودند. نتيجه گيري: با توجه به يافته هاي حاصل از مطالعه ما ميتوان نتيجه گرفت در بيماران داراي موتاسيون ژني ABCB1 در نقطه 3435 T<-C ، ميزان سميت دارويي متوتروكسات بيشتر است ، اما با توجه به كم بودن حجم نمونه ارتباط معني داري يافت نشد.از طرفي اين احتمال نيز مطرح ميشود كه موتاسيون ژني ABCB1 در نقطه 1199 A<-G ميتواند باعث يك اثر حفاطتي مقابل عوارض متوتروكسات در افراد داراي اين جهش ژني ايجاد كند.بنابراين توصيه ميشود كه در مطالعات آتي اين فرضيه مورد آزمايش قرار گيرد. كلمات كليدي: متوتروكسات- لوسمي لنفوبلاستيك حاد-عوارض دارويي-ژن ABCB1

81626

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

پزشكي عمومي

پزشكي

دانشگاه علوم پزشکي کردستان

برهان مرادويسي ، ابراهيم محمدي