بررسي الگوي اضافه وزن و چاقي در استان كردستان در دوره زماني 1365 تا 1393 و پيش بيني آن تا سال 1405: مطالعه سري زماني

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

پزشكي

چكيده مقدمه: به‌ منظور طراحي مداخلات مؤثر براي كاهش ابتلا به چاقي و اضافه وزن لازم است با بررسي چگونگي تغييرات اين دو پيامد در گذشته، مدل احتمالاتي مولد داده ها را شناسايي نمود. هدف اين مطالعه بررسي الگوي اضافه وزن و چاقي در استان كردستان در دوره زماني 1369 تا 1395 و پيش‌بيني آن تا سال 1405 است. مواد و روش ها: بخشي از داده هاي مورد نظر با استفاده از اطلاعات مربوط به اضافه وزن و چاقي از طريق نظام مراقبت غيرواگير استان كردستان كه در هشت دوره، مابين سال هاي 1369-1395، جمع آوري شده و بخش ديگري از داده ها به وسيله مرور متون و منابع مربوط به شيوع اضافه وزن و چاقي در استان كردستان گردآوري شد. در ادامه با استفاده از مدل سري‌هاي زماني باكس و جينكينز و Double Exponential Smoothing model با استفاده از نرم افزار Stata 14 آناليز گرديد. يافته ها: ترسيم روند ابتلا به اضافه وزن و چاقي از سال 1369 تا 1395 به طور چشمگيري رشد اين دو پيامد را در طول زمان نشان مي دهد. شيوع اضافه وزن و چاقي در سال 1369 به ترتيب برابر 8.38 و 2.94 و براي سال 1395، 40.00 و 22.74 است. شيوع اضافه وزن (انحراف معيار) در سال هاي (1379-1369) به ترتيب (4.96)15.27، براي سال هاي (1389-1379)، (7.97) 28.59 و در نهايت در سال هاي ( 1395-1390)، (1.44) 36.75 بوده است. همچنين شيوع چاقي (انحراف معيار) در سال هاي (1379-1369) به ترتيب (2.41) 6.43، براي (1389-1379)، (4.06) 16.80و در نهايت در ( 1395-1390)، (0.52) 21.64 بوده است. مدل سري‌هاي زماني باكس و جينكينز داده‌هاي اضافه وزن و چاقي مربوط به استان كردستان را با لحاظ معيار هاي مناسبت مدل به ترتيب به يك مدل ( ARIMA(4,1,4 و ( ARIMA(1,1,1 رهنمون ساخت. بر اساس مدل هاي مذكور پيش بيني‌ها روند اضافه وزن و چاقي تا سال 1405 را همچنان صعودي نشان خواهد داد. پيش بيني مي شود شيوع چاقي از 27.1% در سال 1396به 34.03% در سال 1405 و همچنين شيوع اضافه وزن از 46.6% در سال 1396 به 58.3% در سال 1405 در استان كردستان رشد يابد. افزون بر آن يكي از يافته هاي مهم اين مطالعه توجه به اين نكته است كه شيوع اضافه وزن نسبت به شيوع چاقي در اواخر دهه‌ي شصت حدودا 3 برابر بوده است در حاليكه پيش‌بيني ها اختلاف شيوع چاقي و اضافه وزن را تا سال 1405 حدودا 1.7 برابر برآورد نموده است. نتايج نشان داد كه چاقي با تفاوتي معنادار در زنان 23.5% و در مردان 13.6% بود(P<0.001). بيشتر آمار اضافه وزن در گروه سني 54-45 سال و براي چاقي در گروه سني 64-55 سال يافت شد. همچنين بيشترين اضافه وزن و چاقي به ترتيب در زنان خانه دار با 31.6% 23.8% مشاهده شد. نتيجه گيري: بر اساس يافته هاي اين مطالعه نتيجه ميگيريم كه علاوه بر رشد چاقي و اضافه وزن در كل جمعيت استان در هشت سال آتي، درصد بيشتري از افراد داراي اضافه وزن نيز نسبت گذشته مبتلا به چاقي خواهند شد. لذا با توجه به اينكه چاقي و اضافه وزن يكي از ريسك فاكتورهاي بيماريهاي قلبي عروقي، سكته قلبي و مغزي و افزايش فشار خون و ديابت مي باشد نيازمند برنامه هاي آموزشي و پيشگيرانه سازمان يافته در سطح ملي مي باشد؛ در اين ميان توجه به گروه‌هاي داراي اضافه وزن و زنان احتمال موفقيت در كنترل چاقي و اضافه وزن را در آينده مساعدتر مي نمايد. كليدواژه ها: اضافه وزن، چاقي، سري هاي زماني، كردستان

81154

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

پزشكي

پزشكي

دانشگاه علوم پزشکي کردستان

قباد مرادي، سيامك واحدي