بررسي عوامل محيطي مؤثر بر پراكنش گونه اسكنبيل كرماني در مناطق بياباني استان كرمان

مديريت و كنترل بيابان

3/6/2018 12:00:00 AM

پراكنش و استقرار گياهان تحت تاثير شرايط محيط و خصوصيات گياهان قرار دارد. گونه¬هاي جنس اسكنبيل در ايران گسترش وسيعي در اقليم¬هاي فراخشك و خشك دارند. در اين پژوهش شرايط محيطي حاكم بر تيپ¬هاي گونه اسكنبيل كرماني(Calligonum bungei) در مناطق بياباني استان كرمان بررسي شده است. از بين مناطق پراكنش اين گونه در سطح استان چهار تيپ غالب اسكنبيل كرماني در چهار منطقه مختلف به عنوان مناطق معرف در نظرگرفته شد. در هر كدام از اين مناطق تيپ ژئومرفولوژي دشت¬سر اپانداژ و پوشيده با استفاده از تصاوير ماهواره¬اي و بازديدهاي ميداني تشخيص داده شد. سپس عوامل محيطي شامل اقليم، توپوگرافي، خاك و فاكتورهاي مربوط به گونه مورد بررسي شامل تراكم، تاج پوشش و گونه¬هاي همراه در هر تيپ مورد ارزيابي قرارگرفت. در نهايت ارتباط بين عوامل محيطي واستقرار گونه در مناطق مورد مطالعه با استفاده از روش تجزيه مولفه¬هاي اصلي به كمك نرم¬افزار PC-ORD مورد بررسي قرار گرفت. نتايج به¬صورتي است كه مؤلفه اول شامل فاكتورهاي (دماي ساليانه، رطوبت، شن و سيلت) با 9/46 درصد، مؤلفه دوم شامل(ارتفاع، شيب، بارندگي¬ساليانه، فسفر، آهك و پتاسيم) با 3/35 درصد، ومؤلفه سوم شامل (رس، ازت، و شوري) با 8/17 درصد (درمجموع 100 درصد) از تغييرات حضور گونه اسكنبيل را در مناطق مورد مطالعه توجيه مي¬كنند. براين اساس عوامل محيطي مؤثر بر استقرار گونه اسكنبيل كرماني در تيپ مطالعاتي منطقه انار و كرمان، افزايش ميزان شن، كاهش دماي ساليانه، رطوبت و سيلت، در تيپ بم افزايش فسفر، پتاسيم وكاهش ارتفاع، شيب، بارندگي ساليانه و آهك، همچنين در تيپ جيرفت كاهش شن و افزايش دماي ساليانه، رطوبت و سيلت است. بطور كلي افزايش يا كاهش اين عوامل تاثيرگذار به عنوان عوامل محدود كننده استقرار اين گونه در مناطق مورد مطالعه بشمار مي¬رود.

76993

دانشگاه اردکان

كلانتري سعيده