بررسي اثرات محافظتي عصاره ي الكلي دانه ي گياه خرنوب بر پيامدهاي تخريبي ناشي از به كارگيري سيكلوفسفاميد در بافت بيضه موش صحرايي

زيستشناسي جانوري- زيست شناسي سلول و تكويني

12/4/2019 12:00:00 AM

سيكلوفسفاميد يكي از داروهاي پركاربرد در شيمي درماني بوده و با داشتن خاصيت آلكيلاسيون باعث اختلال در عملكرد اسيدهاي نوكلئيك مي گردد. داراي خاصيت ضد توموري و مهاركننده سيستم ايمني هست و با القاء استرس اكسيداتيو باعث مسموميت ياخته اي ميشود. از ديگر عوارض جانبي اين دارو اختلال در سيستم تناسلي و نهايتاً ايجاد آزواسپرمي و اليگواسپرمي شناخته شده است. به دليل نقش مؤثر آنتي اكسيدان ها در مهار راديكال هاي آزاد و كاهش استرس اكسيداتيو، در اين پژوهش اثرات محافظتي عصاره ي الكلي دانه ي گياه خرنوب بر پيامدهاي تخريبي ناشي از به كارگيري سيكلوفسفاميد در بافت بيضه موش صحرايي موردبررسي قرار گرفت. بدين منظور پارامترهاي اسپرم، هيستولوژي و مورفولوژي بافت بيضه و سرم خون موردبررسي قرار گرفت. داروي شيمي درماني سيكلوفسفاميد بانام تجاري Endoxan محصول كشور آلمان از داروخانه خريداري شد. گياه خرنوب داراي كد هرباريوم تهيه و عصاره گيري با الكل انجام شد. تعداد 36 سر موش صحرايي نر بالغ از نژاد ويستار با وزن تقريبي 170 - 200 گرم براي اين تحقيق از پژوهشكدهي ناباروري رويان يزد خريداري شده، در خانه حيوانات دانشكده پيرا دامپزشكي دانشگاه اردكان، در شرايط استاندارد و دسترسي آزاد به آب و غذا نگهداري شدند. سپس به طور تصادفي به شش گروه شش تايي، كنترل، سيكلوفسفاميد تنها، دو گروه دريافت كننده عصاره خرنوب با دوز پايين و دوز بالا، دو گروه درمان سيكلوفسفاميد به اضافه ي عصاره خرنوب با دوز پايين و بالا گروه بندي شدند. حيوانات داروي سيكلوفسفاميد را با دوز ) 100 ميلي گرم بر كيلوگرم وزن بدن( به صورت تزريق درون صفاقي دريافت كردند. عصاره الكلي گياه خرنوب با دو دوز ( 200 ميلي گرم بر كيلوگرم وزن بدن( و ) 400 ميلي گرم بر كيلوگرم وزن بدن( به صورت گاواژ روزانه به حيوانات خورانده شد. 24 ساعت بعد از آخرين گاواژ 28 روزه، موش ها آسان كشي شده، خون گيري جهت دريافت سرم خون و اندازه گيري مالون دي آلدئيد، آنزيم گلوتاتيون پراكسيداز و ظرفيت آنتي اكسيداني تام انجام شد. بيضه و اپيديديم از بدن خارج شده وزن گيري انجام شد. بعد از استحصال اسپرم از اپيديديم مقاطع بافتي از بيضه نيز تهيه گرديد. نتايج حاصل از اين بررسي با استفاده از و نرم افزار SPSS نسخه 25 و آزمون واريانس يك طرفه و آزمون تعقيبي توكي تجزيه وتحليل شدند و سطح معني داري P<0.05 در نظر گرفته شد. كاهش وزن بدن، بيضه و اپيديديم، آسيب به اسپرم ها و كاهش تعداد اسپرم، كاهش كيفيت پارامترهاي هيستومورفومتريك در بافت بيضه، كاهش كيفيت ضرايب اسپرماتوژنز و كيفيت فاكتورهاي سرمي اندازه گيري شده ( TAC,GPX,MDA ( در گروه هاي تيمار شده با سيكلوفسفاميد نسبت به گروه كنترل به وضوح مشاهده شد. كه اين آسيب ها در گروه هاي درمان شده با سيكلوفسفاميد وابسته به دوز مصرفي بهبود قابل توجهي داشتند. در نتايج به دست آمده، وجود اختلاف معني دار گروه سيكلوفسفاميد با گروه هاي درمان شده با عصاره ي الكلي خرنوب به چشم مي خورد كه اين نشان دهنده اثرات محافظتي گياه در برابر سميت به وجود آمده مي باشد. نتيجه اين پژوهش، اثبات اثرات محافظتي و آنتي اكسيداني عصاره الكلي دانه گياه خرنوب بر روي دستگاه توليدمثلي موش صحرايي نر در مواجهه با سميت توليدمثلي ايجادشده با مواد شيميايي مانند سيكلوفسفاميد به واسطه ي مهار راديكال هاي آزاد مي باشد

76844

دانشگاه اردکان

مروتي شريف آباد مجيد Morovati Sharif Abad Majid