بررسي روند خشكسالي هواشناسي و هيدرولوژيك در استان فارس طي سالهاي اخير

علوم و مهندسي آبخيزداري گرايش آبخيزداري شهري

3/6/2019 12:00:00 AM

خشك¬سالي از جمله بلاياي طبيعي است كه به شدت تحت تأثير نوسانات اقليمي مي¬باشد و مجموعه¬اي از مشكلات پيچيده را در بخش¬هاي مختلف ايجاد مي¬كند، هدف از اين پژوهش بررسي روند خشك¬سالي هواشناسي و هيدرولوژيكي در استان فارس طي سال¬هاي اخير مي¬باشد كه براي وضعيت خشك¬سالي هواشناسي و هيدرولوژيكي از شاخص بارش استاندارد شده (SPI) و شاخص جريانات رودخانه¬اي (SDI) استفاده شد. 40 ايستگاه باران¬سنجي در دوره آماري 27 ساله ( 1387-1360) و 21 ايستگاه هيدرومتري در دوره آماري 35 ساله ( 1395-1360) با استفاده از شاخص¬هاي SPI و SDI در سري¬هاي زماني 1، 3، 6، 9 و 12 ماهه مورد بررسي قرار گرفت. سپس براي بررسي روند خشك¬سالي هواشناسي و هيدرولوژيكي از آزمون ناپارامتري من- كندال استفاده شد. در آخر، نتايج روند به¬صورت مكاني در محيط Arc GIS نمايش داده شد. طبق آزمون من -كندال، مقادير Z بيشتر از 96/1 نشان دهنده روند صعودي معنادار، مقادير كوچكتر از 96/1 نشان دهنده روند نزولي معنادار است و مقادير بين اين دو عدد حاكي از عدم وجود روند معنادار مي¬باشد. در خشك¬سالي هواشناسي، نتايج شاخص SPI نشان داد كه روند در سري¬هاي زماني 1، 3 و 6 ماهه در اكثر ايستگاه¬ها معنادار نبوده است. ولي در سري¬هاي زماني 9 و 12 ماهه روند معنادار بيشتري را نشان داده¬اند. به¬عنوان مثال در سري-هاي زماني بلند مدت (9 و 12 ماهه) از بين 40 ايستگاه باران¬سنجي، 34 ايستگاه در معرض خطر خشك¬سالي هواشناسي قرار دارند. هم¬چنين در خشك¬سالي هيدرولوژيكي، نتايج شاخص SDI نشان داد كه روند خشك-سالي در سري¬هاي زماني 1، 3، 6، 9 و 12 ماهه براي تمامي ايستگاه¬ها معنادار مي¬باشند. به¬عنوان مثال از بين21 ايستگاه هيدرومتري 16 ايستگاه، روند¬ها به¬صورت نزولي معنا دار بوده كه نشانه شرايط خشك¬سالي در سال¬هاي مورد مطالعه مي¬باشد. پنج ايستگاه (چنارسوخته، دشتبال،جمال بيگ خارستان، جره و پل خان) داراي روند صعودي معنادار بوده كه نشانه شرايط ترسالي در دوره آماري مورد مطالعه مي¬باشد. بنابراين در مقايسه روند خشك¬سالي¬هاي هواشناسي و هيدرولوژيكي مي¬توان نتيجه گرفت كه خشك¬سالي هيدرولوژيكي بيش¬تر تحت تأثير تغييرات بارش در بازه¬هاي زماني بلند مدت (9 و 12 ماهه) مي¬باشد.

76512

دانشگاه اردکان

حيات زاده مهدي Hayatzadeh Mehdi , فتح زاده علي Fathzadeh Ali