تأثير ويژگي‌هاي خاك بر سرعت آستانه فرسايش بادي (مطالعه موردي: ميبد)

مديريت و كنترل بيابان

2/4/2018 12:00:00 AM

فرسايش بادي و ريزگردها يكي از مسائل مهم سال‌هاي اخير در كشور ما مي‌باشد كه خود به‌عنوان يكي از عوامل بيابان‌زايي مطرح است. مقدار فرسايش بادي و حجم ريز گردها داراي ارتباط مستقيمي با سرعت آستانه فرسايش بادي مي‌باشد. مقدار سرعت آستانه نيز تحت تأثير عوامل مختلفي ازجمله ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي خاك مي‌باشد. در اين پژوهش به‌منظور بررسي اثر خصوصيات شيميايي خاك در سرعت آستانه فرسايش بادي، ابتدا نقشه رخساره‌هاي ژئومورفولوژي منطقه با استفاده از تصاوير ماهواره‌هاي با قدرت تفكيك مكاني بالا و بازديدهاي ميداني تهيه شد. سپس اقدام به نمونه‌برداري تصادفي در رخساره‌ها گرديد. در محل نقطه با استفاده از دستگاه تونل باد قابل‌حمل، سرعت آستانه فرسايش بادي اندازي گيري و نمونه خاك آن نقطه نيز برداشت و به آزمايشگاه منتقل شد. پارامترهاي اندازه‌گيري شده خصوصيات فيزيكي، شيميايي و كاربري اراضي بوده است. سپس اقدام به تحليل رابطه سرعت آستانه فرسايش بادي با خصوصيات خاك با استفاده از نتايج داده‌كاوي حاصل از نرم‌افزار WEKA و الگوريتم trees و نتايج آماري حاصل از SPSS گرديد. نتايج داده‌كاوي نشان داد كه درصد تأثير خصوصيات كاربري اراضي شامل تاغ‌كاري، زراعت فعال و سنگفرش سطحي، به ترتيب 100، 40 و 50 درصد است و در كنار ديگر عوامل در سرعت آستانه فرسايش بادي تأثير بهتري دارند. درصد تأثير خصوصيات فيزيكي شامل درصد Sp، بافت خاك، درصد سنگريزه و رطوبت نيز به ترتيب 40، 90، 30 و 100 درصد است و در كنار عوامل ديگر، تأثير بيشتري در سرعت آستانه فرسايش بادي دارند. درصد تأثير خصوصيات شيميايي شامل SAR، ماده آلي و كربن آلي به ترتيب 90، 100 و 100 درصد است و در ميزان سرعت آستانه فرسايش بادي تأثير بالايي دارند. نتايج آماري خصوصيات فيزيكي و شيميايي مشخص كرد كه افزايش پارامترهاي درصد سنگريزه، رس، وزن مخصوص ظاهري، منيزيم، كلسيم و شوري به‌تنهايي مي‌تواند باعث افزايش سرعت آستانه فرسايش بادي شود.

76490

دانشگاه اردکان

كلانتري سعيده Kalantari Saeideh