مكان‌يابي عرصه‌هاي مناسب جهت اجراي پروژه‌هاي استحصال آب نواحي بياباني شهرستان راور

مديريت و كنترل بيابان

3/6/2018 12:00:00 AM

كمبود آب در كشور ايران به‌خصوص در مناطق خشك و نيمه‌خشك همواره مشكل‌ساز بوده است. با خشكسالي¬هاي به وجود آمده روند بياباني شدن مراتع در اين مناطق سرعت بيشتري گرفته است. در تحقيق حاضر شهرستان راور (واقع در استان كرمان) به‌عنوان منطقه مطالعاتي انتخاب شد. با توجه به اين‌كه شهرستان راور در اقليم خشك و نيمه‌خشك واقع شده است، ارائه روشي براي مديريت آب‌هاي سطحي اهميت زيادي دارد. يكي از روش¬هاي جمع‌آوري آب¬هاي سطحي توسط سازه¬هاي هلالي آبگير است كه در راستاي رفع مشكلات كم‌آبي، تقويت پوشش گياهي و كنترل رواناب در شهرستان راور به انجام رسيده است. در اين تحقيق به‌منظور مكان‌يابي اين سازه¬ها از تركيب روش‌هاي تصميم‌گيري چندمعياره (AHP) و سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) استفاده شد و شش معيارِ بارندگي، شيب، پوشش گياهي، بافت خاك، شوري خاك و ژئومورفولوژي مورد بررسي قرار گرفت و منطقه مطالعاتي از لحاظ تناسب جهت اجراي پروژه جمع‌آوري آب به چهار دسته‌ي كاملاً مناسب، مناسب، تناسب كم و بسيار نامناسب تقسيم‌بندي شد. بر اساس نتايج به دست آمده، هلالي‌هاي آبگير موفق و ناموفق انجام‌شده در منطقه مطالعاتي تطابق خوبي با نقشه تناسب اين تحقيق داشتند. به‌طوري كه حدود 70 درصد پروژه‌هاي موفق در محدوده‌ي كاملاً مناسب قرار گرفت، در حالي كه پروژه‌هاي ناموفق هيچ‌گونه تناسبي با اين محدوده نشان نداد. نتايج اين تحقيق نشان داد كه كاربرد روش‌هاي تصميم‌گيري در سيستم اطلاعات جغرافيايي مي‌تواند معيارهاي متعدد و متنوع را با اولويت‌هاي مختلف در مكان‌يابي دخيل كند. در اين تحقيق معيارهاي بارندگي و شيب داراي بيشترين ارزش در مكان‌يابي بودند؛ بنابراين مي‌توان براي مديريت بهتر آب‌هاي سطحي و جلوگيري از اتلاف هزينه‌ها اين‌گونه مدل‌سازي را به كار برد.

76472

دانشگاه اردکان

قانعي بافقي محمدجواد Ghanei Bafghi Mohammad Javad