بررسي روند تغييرات پوشش گياهي ايران با رويكرد تخريب و بيابان زايي با استفاده از تصاوير ماهواره اي

مديريت و كنترل بيابان

3/6/2018 12:00:00 AM

فرآيند بيابان¬زايي همواره با تخريب پوشش گياهي و منابع آب‌وخاك همراه بوده كه مي¬تواند در شرايط اقليمي متفاوت به وقوع بپيوندد و شدت آن بستگي به ويژگي¬هاي طبيعي منطقه دارد. تعيين روند و پايش بيابان¬زايي نيازمند اطلاعات مكاني و زماني متعددي است، ولي پوشش گياهي به‌عنوان برآيند اثر مشترك اين عوامل نمود دارد. در اين پژوهش به‌منظور ارزيابي و روند تخريب در ايران، روند تغييرات ماهانه، فصلي و سالانه پوشش گياهي در طي بازه زماني (2016-2000) از محصولات حاصل از تصاوير موديس استفاده شد. نتايج آزمون من¬كندال در بررسي تغييرات پوشش گياهي در اقليم¬هاي مختلف نشان داد كه تحليل تغييرات پوشش گياهي با استفاده از آزمون من كندال داراي روند مشخصي نمي¬باشد، سپس به بررسي و آشكارسازي تغييرات پوشش گياهي از ابتدا تا انتهاي دوره زماني با استفاده از دو تكنيك آشكارسازي شامل تفاضل نقشه¬هاي شاخص پوشش گياهي به‌طور مستقيم و مقايسه پس از طبقه¬بندي نقشه-هاي پوشش گياهي اقدام شد. در اين مطالعه از دو شاخص آماده در محصولات تصاوير موديس شامل NDVI و EVI استفاده شد. نتايج به دست آمده، تخريب پوشش گياهي و بيابان¬زايي بر مبناي هر دو شاخص (NDVI و EVI) در منطقه مطالعاتي را نشان مي¬دهد. همچنين نتايج طبقه¬بندي نشان¬دهنده تخريب و كاهش ميزان وسعت طبقات تنك و متوسط پوشش گياهي و جايگزيني ساير طبقات ضعيف¬تر در منطقه است. در پايان با به‌كارگيري مدل پيش¬بيني زنجيره ماركوف تغييرات پوشش گياهي براي سال 2024 پيش¬بيني شد. نتايج از حاصل ماتريس پيش¬بيني بر مبناي نقشه¬هاي سال¬هاي 2008 و 2016 نشان داد كه احتمال مي¬رود در فاصله زماني 2024-2016، 95 درصد كلاس بدون پوشش، 90 درصد كلاس تنك، 89 درصد كلاس معمولي و 93 درصد كلاس متراكم بدون تغيير باقي بماند كه كلاس بدون پوشش گياهي داراي بالاترين پايداري و از طرف ديگر كلاس معمولي كمترين پايداري را خواهند داشت. همچنين به‌منظور استفاده از تصاوير ماهواره‌اي در زمان حداكثر پوشش گياهي بهترين زمان در كل كشو ماه مي و براي عوارض زمين به ‌صورت لخت و حداقل بهترين زمان ماه ژانويه مي‌باشد.

76383

دانشگاه اردکان

تازه مهدي Tazeh Mahdi