ارزيابي پاسخ‌هاي رشد و فيزيولوژيك دانهال‌هاي دو پايه پسته به غلظت روي در خاك تحت تنش خشكي

علوم و مهندسي باغباني گرايش درختان ميوه

10/7/2018 12:00:00 AM

كشت و كار پسته در مناطق خشك مركزي كشور رواج دارد. با توجه به شرايط اقليمي اين مناطق، بروز تنش خشكي در طول فصل رشد گياه اجتناب‌ناپذير است. در پژوهش حاضر تلاش شد تا با بهينه‌سازي محتواي روي در خاك، سطح تحمل پايه¬هاي پسته نسبت به تنش خشكي افزايش داده شود. در يك آزمايش فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با 4 تكرار، پايه¬هاي پسته شامل دانهال¬هاي پسته اكبري و بادامي به مدت 90 روز تحت دو رژيم آبياري (90 و 40 درصد آب قابل استفاده) و چهار سطح روي در خاك (شاهد، 5، 10 و 20 ميلي¬گرم روي در كيلوگرم خاك) قرار داده شدند. در انتهاي آزمايش، شاخص¬هاي رشد گياه شامل ارتفاع شاخساره، قطر ساقه، تعداد برگ، سطح برگ، تجمع ماده خشك در ريشه، ساقه و برگ ارزيابي شد. افزون بر اين، محتواي نسبي آب، شاخص پايداري غشاء، غلظت رنگيزه-هاي فتوسنتزي، و محتواي اسموليت¬هاي آلي شامل پرولين و كربوهيدرات¬هاي محلول نيز ارزيابي شد. تنش خشكي سبب كاهش ارتفاع گياه، تعداد برگ، سطح برگ و بيومس گياه شد ولي اثر معني‌داري بر قطر ساقه نداشت و سبب افزايش وزن خشك ريشه شد. كاهش رشد تحت شرايط تنش خشكي با كاهش محتواي نسبي آب در برگ در ارتباط بود. كاربرد روي در خاك سبب افزايش سطح برگ و حفظ برگ-هاي گياه تحت تنش شد. افزون بر اين، در شرايط تنش خشكي، كاربرد روي تا 5 ميلي‌گرم در كيلوگرم خاك سبب افزايش پايداري غشاء و حفظ محتواي كلروفيل برگ شد. اين نتايج، نقش روي در كاهش آسيب اكسيداتيو در برگ تحت شرايط تنش خشكي را نشان داد. هر چند كاربرد 20 ميلي‌گرم روي در خاك سبب مسموميت گياه و تشديد اثرات سوء تنش خشكي شد. خشكي سبب تجمع پرولين و كربوهيدرات¬هاي محلول در برگ پايه¬هاي پسته شد. با تجمع پرولين در پايه بادامي، رشد گياه در شرايط تنش خشكي بيشتر شد. در پايه اكبري تجمع كربوهيدرات‌هاي محلول بيشتر از پايه بادامي بود. نتايج پيشنهاد كرد كه تجمع كربوهيدرات¬هاي محلول در برگ پايه¬هاي پسته يك واكنش غيرفعال به تنش خشكي و ناشي از محدوديت رشد است. كاربرد روي در خاك سبب كاهش تجمع كربوهيدرات‌هاي محلول و پرولين در گياه شد. در مجموع پايه بادامي به عنوان پايه متحمل¬تر جهت كشت در مناطق خشك معرفي و كاربرد 5 ميلي¬گرم روي در كيلوگرم خاك جهت بهبود رشد و كارايي هر دو نوع پايه در شرايط تنش خشكي و يا بدون تنش پيشنهاد شد.

76350

دانشگاه اردکان

جعفري اعظم Jafari Azam , كريمي سهيل Karimi Soheil