بررسي برخي از خصوصيات اكولوژيكي گونه در معرض خطر انقراض گل اروانه يزدي (Hymenocrater yazdianus)

علوم و مهندسي مرتع گرايش مديريت مرتع

3/5/2017 12:00:00 AM

شناخت علمي و همه‌جانبه عناصر و اجزاء اكوسيستم‌هاي مرتعي يكي از لازمه‌هاي اصلي براي برنامه‌ريزي و مديريت صحيح آن‌ها محسوب مي¬شود. حفظ، احيا، توسعه و مديريت منابع طبيعي تجديدشونده بخصوص پوشش گياهي مستلزم شناخت دقيق و جامع آن‌هاست، اما با اين وجود در ايران، اطلاعات در مورد نيازهاي اكولوژيكي اين گياهان كم مي¬باشد. با شناخت گونه¬هاي گياهي و دستيابي به اطلاعات لازم در مورد مكان¬هاي رويش و خصوصيات اكولوژيكي آن‌ها، گام¬هاي اساسي براي استفاده از اسانس گياهان و ترويج شيوه¬هاي اصولي از اين گياهان برداشته مي¬شود. يكي از گياهان مهم دارويي تيره نعناع در اقليم خشك و نيمه¬خشك، گونه در معرض خطر انقراض گل اروانه يزدي (Hymenocrater yazdianus) مي¬باشد. مطالعه اين گونه با توجه به وضعيت در معرض خطر انقراض بودن آن و همچنين انحصار آن در ايران و استان يزد و تراكم پايين آن در چند رويشگاه موجود و خواص درماني آن در طب سنتي مورد توجه قرار گرفت. به اين منظور ابتدا رويشگاه‌هاي اين گياه در استان شناسايي گرديد و در بازديدهاي انجام گرفته و شمارش پايه¬هاي موجود مشخص شد تراكم اين گياه در منطقه صدرآباد ندوشن (در حدود 350 الي 400 پايه در كل منطقه (كمتر از 2000 مترمربع)) از بقيه مناطق بيشتر است و مناطق شيركوه با حدود 30 پايه (در كل منطقه)، گلويك با حدود 10 پايه (در كل منطقه) و قوام‌آباد با يك پايه (در كل منطقه)، در رتبه‌هاي بعدي قرار دارند. با توجه به تراكم پايين اين گياه و عدم امكان برداشت گياه از تمام مناطق، ميزان اسانس در سه منطقه صدرآباد، شيركوه و گلويك اندازه‌گيري شد و نتايج بررسي حاكي از آن بود كه تفاوت معني¬داري ميان ميزان اسانس اين گياه در مناطق مختلف وجود ندارد. فاكتورهاي ديگري نيز نظير فنولوژي، گونه‌هاي گياهي همراه، خاك‌شناسي شامل خصوصيات فيزيك و شيميايي خاك نظير بافت خاك، اسيديته و شوري، ماده آلي، فسفر و گچ خاك مورد مطالعه قرار گرفت و مشخص شد كه اين گياه در خاك‌هاي تخريبي با بافت سبك و بدون حضور گچ رويش دارد. همچنين روش‌هاي تكثير اين گياه نيز مورد مطالعه قرار گرفت.

76332

دانشگاه اردکان

صادقي نيا مجيد Sadeghiniya Majid , حكيمي محمدحسين Hakimi Mohammad Hossein