ارائه يك نرم افزار خبره براي پهنه بندي سيل

علوم و مهندسي آبخيزداري گرايش سيلاب و رودخانه

10/7/2017 12:00:00 AM

در سال¬هاي اخير، رشد شهرهاي واقع در حاشيه رودخانه¬ها كه ناشي از افزايش تمركز جمعيت و سرمايه بوده موجب شده تا ساكنين و دارايي¬هاي موجود در منطقه، در معرض خطر سيل باشند. از اين‌رو پديده سيل يكي از رويدادهاي جدي هيدرو اقليمي و از جدي‌ترين بلاياي طبيعي است كه مستلزم بررسي علل بروز و افزايش آن و همچنين ارائه راهكارهايي براي كاهش خطرات سيل است. با تعيين محل داراي پتانسيل بالاي سيلاب به ‌نوعي مي‌توان يك ارزيابي كلي از وضعيت سيل‌خيزي منطقه بدست آورد. لذا در تحقيق حاضر اقدام به مدلسازي گسترش سيلاب با استفاده از طراحي نرم‌افزار آنلاين تحت وب با قابليت پهنه‌بندي مناطق با پتانسيل سيل‌خيزي از طريق به كارگيري داده‌هاي DEM نقشه هاي گوگل شده است. براي اين منظور ابتدا بازه مورد نظر روي نقشه انتخاب مي‌گردد. سپس در هر مقطع انتخابي حداكثر سطح مقطع براي عبور جريان محاسبه مي‌گردد. سپس از روي ميانگين مقاطع در كل بازه و ويژگي‌هاي فيزيكي بازه انتخابي حداكثر دبي عبوري از بازه محاسبه مي‌گردد. با اين دبي پهنه ايمن گذر سيلاب روي نقشه مشخص مي‌گردد. براي دبي‌هاي بيش از دبي ايمن نرم‌افزار مقطع به مقطع به محاسبه پهنه‌هاي در معرض خطر سيل مي‌پردازد و در نهايت نقشه اراضي متاثر از سيل در حاشيه بازه انتخابي ترسيم مي‌گردد. براي نمونه ابتدا مراحل آزمايش نرم‌افزار بر روي رودخانه خشك شيراز كه به درياچه مهارلو مي‌ريزد مورد ارزيابي قرار گرفت. نتايج حاصل از پهنه بندي حداكثر سيلاب اندازه گيري شده در اين رودخانه نشان داد كه آب در جريان اين رودخانه در پنج نقطه خارج شده و محدوده متاثر از سيل در نواحي شهري حاشيه رودخانه مشخص شده است. پس از آن اقدام به بررسي واقعه سيل اكتبر 2011 در رودخانه شهر آيوتايا در كشور تايلند گرديد كه از اين واقعه تصاوير ماهواره‌اي مناطق متاثر از سيل در دسترس بود. بررسي تصوير ماهواره‌اي اين سيل در كنار بررسي نقشه‌هاي توپوگرافي مسير عبور رودخانه حاكي از وقوع سيلابي با دبي اوج 4113.01 متر مكعب بر ثانيه مي‌باشد كه در مقايسه با دبي 4200 متر مكعب بر ثانيه ثبت شده از آن واقعه سيل 2.1 درصد اختلاف دارد. در صورتي كه اين سيلاب با وضعيت فعلي منطقه رخ بدهد پهنه سيل گيري شده در مقايسه با مساحت متاثر از سيل سال 2011 به ميزان 17.63 درصد اختلاف دارد ( كمتر گرديده است).

76183

دانشگاه اردکان

عزيزيان ابوالفضل Azizian A