ارزيابي توانمندي واحدهاي توليد در زنجيره تأمين شكر در ايران

مهندسي كشاورزي - اقتصاد كشاورزي گرايش اقتصاد منابع طبيعي و محيط زيست

1/6/2018 12:00:00 AM

صنعت قند و شكر از جمله صنايعي است كه بيش¬ترين ارتباط را با حلقه¬هاي پيشين و پسين در زنجيره توليد دارد. در اين صنعت، زنجيرهاي از بخشهاي كشاورزي، صنعت، نفت، حمل‌ونقل و بازرگاني از تأمين مواد اوليه تا رسيدن كالاي نهايي به دست مصرفكننده، درگير فعاليت¬اند؛ بنابراين در اين پژوهش، به ارزيابي شاخصهاي كارايي و رتبه¬بندي واحدهاي تصميمگيرنده در زنجيره تأمين شكر ايران بر اساس روش تحليل پوششي داده¬ها در حالتهاي ساده و شبكهاي، بررسي اثرات متقابل عناصر اصلي بازار از طريق تحليل نتايج مدل ¬ساختار- رفتار- عملكرد و بهينهيابي الگوي حمل‌ونقل چغندرقند با استفاده از نرم‌افزارهاي GAMS و SHAZAM پرداخته شد. بر اساس نتايج گرفته شده در سطح اول زنجيره تأمين غيرمتمركز شكر ايران (بخش استحصال قند و شكر از چغندرقند)، ميانگين كارايي فني در شرايط بازدهي ثابت نسبت به مقياس، كارايي تخصيصي، كارايي اقتصادي و كارايي مقياس، در وضعيت مناسبي قرار ندارد. ليكن در سطح دوم زنجيره تأمين مذكور، تنها ضعف در كارايي تخصيصي و در نتيجه كارايي اقتصادي ديده ميشود نتايج نشان داد، استان¬هاي آذربايجان غربي و خراسان رضوي در توليد چغندرقند از نظر انواع كارايي در وضعيت مطلوبي به سر مي¬برند. بر اساس نتايج گرفته شده در بخش زنجيره تأمين متمركز (كشت و صنعت¬هاي نيشكر استان خوزستان)، واحدهاي تصميمگيرنده، از نظر ميانگين انواع كارايي، در وضعيت مناسبي قرار دارند. نتايج محاسبه شاخص هرفيندال هيرشمن بيانگر وجود فضاي رقابتي در صنعت قند و شكر ايران است. بر اساس يافته¬هاي مربوط به بخش ساختار- رفتار- عملكرد، هر دو مكتب ساختارگرايي و شيكاگو مبني بر وجود ارتباط متقابل بين ساختار و عملكرد، تأييد ميشود. پس از تعيين توزيع بهينه چغندرقند در كشور بر مبناي حداقلسازي هزينههاي حمل‌ونقل، محاسبات نشان داد، اجراي برنامه پيشنهادي سبب صرفه¬جويي در هزينه¬ها به ميزان 45 ميليارد ريال برابر با 84/3 درصد شده است. همچنين نتايج اجراي برنامه بهينه حمل‌ونقل با در نظر گرفتن اثرات زيست‌محيطي، نشان¬دهنده¬ي كاهش مصرف سوخت به ميزان 2 ميليون و 177 هزار ليتر گازوئيل برابر با 4/2 درصد شده است. با بهره¬گيري از ابزار مديريت زنجيره تأمين تحويل به موقع محصول به بازار در زمان كوتاه¬تر و تأمين آن با هزينه كمتر و درنتيجه افزايش كارايي كل زنجيره تأمين شكر مورد انتظار است. همچنين با توجه به وضعيت مناسب كارايي كل زنجيره تأمين شكر نيشكري، تنظيم سياستها به سمت نيل به ادغام عمودي در توليد شكر چغندرقندي به دليل استفاده از منافع حاصل از يكپارچگي، پيشنهاد ميشود.

76150

دانشگاه اردکان

فهرستي ثاني مسعود Fehresti Sani Masoud