• عنوان

    امكان‌سنجي تأسيس صندوق حمايت از كشاورزان آب اندوز (مطالعه موردي: باغات انار استان يزد)

  • رشته تحصيلي
    مهندسي كشاورزي - اقتصاد كشاورزي گرايش اقتصاد منابع طبيعي و محيط زيست
  • تاريخ دفاع
    3/6/2018 12:00:00 AM
  • كليدواژه فارسي

    انار , تمايل به دريافت , كارايي مصرف آب , ارزش‌گذاري آب , توابع توليد , بازار آب

  • چكيده
    بيش از 82 درصد از كشور ايران در منطقه خشك و نيمه‌خشك قرار دارد. با توجه به خشك‌سالي و كاهش بارش باران در سال‌هاي اخير، منابع آب و عرضه آن با محدوديت‌هاي جدي روبرو شده است. ازاين‌رو استفاده كارا از آب به ويژه در بخش كشاورزي به عنوان بيش‌ترين مصرف‌كننده آب در بين بخش‌هاي اقتصادي، از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. شواهد نشان مي‌دهد، سياست‌هاي حمايتي براي تغيير نحوه كشت و استفاده از آب (آبياري تحت‌فشار) منجر به افزايش سطح زيركشت و نه كاهش مصرف آن شده است؛ بنابراين، در اين تحقيق سعي شد، طرحي جديد به عنوان يك سياست حمايتي دولت به منظور ترغيب كشاورز به مصرف بهينه منابع آب، معرفي و امكانسنجي شود. در اين طرح پيشنهاد مي‌شود دولت با ايجاد صندوقي حمايتي و تأمين بودجه موردنياز براي آن با ايجاد بازارهاي آب منطقه‌اي به خريد آب مازاد از كشاورزان بپردازد. درنتيجه انتظار مي‌رود، به‌طور هم‌زمان از افزايش بي‌رويه سطح زير كشت جلوگيري كرده و كارايي مصرف آب كشاورزي را افزايش دهد. براي رسيدن به اين منظور در اين مطالعه با جمع‌آوري داده از 230 باغ دار انار استان يزد در سال 1395 به بررسي تمايل به دريافت پاسخگويان و همچنين ارزش‌گذاري آب و كارايي آب مصرفي مورداستفاده در توليد اين محصول پرداخته شد. بدين منظور جهت برآورد تمايل به دريافت كشاورزان از روش ارزش‌گذاري مشروط و تكنيك دوگانه دوبعدي استفاده شد. نتايج نشان داد، ميانگين تمايل به دريافت پاسخ‌گويان براي چشم‌پوشي از استفاده يك مترمكعب آب كشاورزي برابر با 1498570 ريال است. بر اساس ارزش توليد كرانه‌اي محاسبه‌شده بر پايه تابع توليد انتخاب‌شده (تابع درجه دوم)، ارزش اقتصادي آب مورداستفاده براي توليد انار در استان يزد 4287 ريال به دست آمد. نتايج نشان داد، 20 درصد از پاسخگويان در منطقه اول توليد و 80 درصد در منطقه دوم توليد قرار دارند، همچنين به ترتيب 25 و 32 درصد از كشاورزان منطقه اول و دوم توليد به صورت كارا آب كشاورزي را مصرف مي‌كنند كه اين امر بدان معنا است، با مديريت بهتر مصرف آب، بدون تغيير در مصرف آن، امكان دستيابي به سطح بالاتري از توليد وجود دارد. همچنين در صورت وجود برنامه‌ريزي دقيق و حمايت مؤثر دولت، امكان تأسيس صندوق حمايت از كشاورزان آب اندوز وجود داشته و تأسيس اين صندوق بازده اقتصادي دارد.
  • شماره ركورد
    76145
  • دانشگاه
    دانشگاه اردکان
  • استاد راهنما
    فهرستي ثاني مسعود Fehresti Sani Masoud