روش اندازه گيري ضرائب در آناليز كمي فازهاي فولاد، به كمك پراش پرتو ايكس

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان . دانشكده مواد

كارشناسي ارشد (شناسايي و انتخاب مواد)

آناليز كمي مواد به كمك پراش پرتو ايكس از روشهاي مختلفي صورت مي گيرد كه در تمامي روشهاي فوق ، تجزيه كمي بر اين واقعيت مبتني است كه شدت تفرق يك فاز مشخص در يك تركيب تشكيل شده از چند فاز، به غلظت آن فاز بستگي دارد كه اين رابطه بصورت خطي نمي باشد. اين روشهاي شناسائي عبارتند از، روش استاندارد بيروني ، روش مقايسه مستقيم ، روش استاندارد دروني و روش نسبت شيبها. هر يك از روشهاي مذكور تحت شرايط خاصي جهت آناليز كمي مناسب هستند كه از ميان آنها، فقط روش مقايسه مستقيم در فلزشناسي بكار برده مي شود. در اين روش آناليز كمي مستلزم شناسايي كامل ساختمان كريستالي اين فاز مي باشد. روش جديد اندازه گيري ضرائب در آناليز كمي فازهاي فولاد، به كمك پراش پرتو ايكس ، هدف اين پژوهش مي باشد. در اين روش ضرائب صفحات مختلف فازهاي كرسيتالي فولاد نظير فريت ، سمنتيت ، آستنيت و مارتنزيت اندازه گيري مي شود. با استفاده از ضرائب بدست آمده ، ساختمان فازي نمونه هاي فولاد نامشخص ، كه سيكل عمليات حرارتي متفاوتي را طي كرده اند، آناليز كمي شدند و نتايج بدست آمده از اين طريق در مقايسه با نتايج بدست آمده از روش مقايسه مستقيم ، هماهنگي خوبي دارند. بعنوان مثال فولاد CK54بعد از سخت شدن ، از طريق روش اندازه گيري ضرائب ، آناليز كمي شد كه كسروزني مارتنزيت XM=0.77بدست آمد. جهت محاسبات ضرائب K، Rدر اين روش ، فرضهايي اعمال شد كه مي تواند زمينه ساز خطاهايي در محاسبه شود. مزيت روش اندازه گيري ضرائب نسبت به روش مقايسه مستقيم در اين است كه در اين روش به محاسبات دقيق رياضي و محاسبه ضرائب K، Rنياز نمي باشد.

6683

مهندسي مواد

دانشگاه صنعتي اصفهان

احمد منشي