توسعه سامانه هشدار سريع براي سرمازدگي دير رس بهاره در بادامستان هاي حوضه آبريز زاينده رود

دكتري

وقوع مخاطرات جوي همچون يخبندان، سرماي ديررس بهاره سالانه خسارات زيادي را در بخش كشاورزي ايجاد مي¬كند. برنامه ريزيبه موقع مي¬تواند خسارت ناشي از بلاياي طبيعي را كاهش دهد. هدف اين تحقيق پيش آگاهي¬ رخداد سرمازدگي باغات بادام در حوضه آبريز زاينده رود است كه در سه مرحله مطالعاتي صورت گرفت. مرحله اول ارزيابي خروجي مدل WRFبا تاكيد بر دماي حداقل و حداكثر روزانه، مرحله دوم مدل سازي تاريخ گلدهي بادام و مرحله سوم تلفيق دو مدل WRFو مدل سازيتاريخ گلدهي بادام است. امروزه با استفاده از مدل¬هاي پيش¬بيني عددي وضع هوا، مي¬توان از خسارت¬هاي ناشي از آنها جلوگيري كرد.در مرحله اول اين تحقيق، براي ارزيابي پيش بيني دما توسط مدل WRF در زمان وقوع سرماهاي ديررس بهاره براي يازده ايستگاه هواشناسي واقع در حوضه آبريز زاينده رود، با درجه تفكيك افقي يك كيلومتر شبيه سازي شدند. سپس با دو رويكرد نقطه¬اي و منطقه¬اي دماهاي شبيه سازي شده با مقادير ديد¬باني متناظر در پيش¬بيني¬هاي24 و 48 ساعته دماي سطحي(2متري)، به كمك سنجه¬هاي¬ جذر ميانگين مربعات خطا، ضريب تعيين اصلاح شده و شاخص ميانگين اريبي مورد ارزيابي قرار گرفت. بر اساس نتايج اين شاخصها خطاي دماي شبيه سازي 24 ساعته كمتر از 48 ساعته و به ترتيب 8/2، 88/0و 48/0بود و مشخص گرديد كه پيش¬بيني دماي مدل از لحاظ آماري قابل قبول مي¬باشد.در مرحله بعد با توجه به آمار بلند مدت فنولوژي درختان بادام در منطقه نجف¬آباد، تاريخ¬هاي گلدهي استخراج و بر اساس تاريخ¬هاي ژوليوسي محاسبه گرديد. سپس جدول ماتريس شاخص¬هاي حرارتي ترسيم گرديد. از ميان فراسنج¬هاي¬ موجود، به ترتيب تعداد روزهاي بالاتر از دماي ميانگين¬، مجموع واحدهاي حرارتي بيشتر از صفر(GDD>0) و تعداد روزهاي پايين¬تر از دماي ميانگين، ¬بيشترين همبستگي معني¬داري(P-value <0.01) را با تاريخ گلدهي نشان داد كه به ترتيب معادل945/0، 938/0، 921/0بود. معادلات رگرسيون چند متغيره خطي و شبكه عصبي مصنوعي نيز بين گلدهي و شاخص¬هاي حرارتي بررسي شد كه ضريب همبستگي اين معادلات به ترتيب 998/0و 995/0 ملاحظه گرديد.در مرحله آخر تحقيق نتايج نشان داد كه با تلفيق دو مدل فنولوژي و پيش¬بيني دماتوسط مدلWRF، مي¬توان هشدار سريع 24 و 48 ساعته رخداد سرمازدگي در باغات منطقه را با دقت كافي انجام داد.

62603

دانشگاه اصفهان

محمد علي نصراصفهاني

آب و هواشناسي(اقليم شناسي) - آب و هواشناسي كشاورزي

حجت‌الله يزدان پناه