ترجمه و بررسي شعر عربي اديب پيشاوري

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

چنانچه مشهور است، ايرانيان از همان آغازين سالهاي ورود اسلام به ايران، با آغوش باز به استقبال اين زبان رفتند و در فراز و فرود تاريخ، اقبال قابل توجهي از خود به زبان عربي، نشان دادند؛ به طوري كه با همزيستي مسالمت آميز در كنار اعراب، از چشمه هاي جوشان و زلال زبان عربي نوشيدند و با حظ وافر از اين زبان، آب زلال زبان عربي را به تشنگان مفاهيم اسلامي نوشاندند. آثار و تأليفات ايرانياني كه مانند خود عرب زبانان، عربي را دوست داشتند و در جهت فهم قرآن و متون اسلامي، دست به تأليفاتي زدند فراوان است و همچنان، در زمينة زبان و ادبيات عربي، كتابهايي مرجع به شمار مي روند. اين اقبال به زبان عربي، منحصر به تأليف، تحرير و تصنيف نماند، بلكه از اين امور فراتر رفت؛ به طوري كه ايرانيانِ عربي دوستِ بي شماري، به عربي شعر سرودند و يا در شعر خود ملمعات به كار بردند و يا از واژگان عربي فراواني استفاده كردند. يكي از اين عربي دوستان و عربي سرايان، سيد احمد رضوي، مشهور به اديب پيشاوري است.قريحة فيّاض اديب، تسلط خيره كنندة او به اسرار و دقائق زبان عربي و همچنين شناخت عميق وي از مفاهيم والاي اسلامي، سبب شده تا اشعار او علي رغم حجم اندك خود، به مثابه دائرة المعارفي كه جامع مفاهيم اجتماعي، ديني، اخلاقي و تربيتي است، باشد. با توجه به آنچه گفته شد، در راستاي ترجمه و بررسي شعر عربي اديب پيشاوري، پايان نامه به پنج فصل تقسيم شد. فصل اول، كليات تحقيق و زندگي نامة پيشاوري را در بر مي گيرد.به دليل طرفه بستن از شعر فارسي اديب پيشاوري، فصل دوم، شعر فارسي شاعر را بررسي مي كند. فصل سوم، به طور كامل به ترجمة ابيات عربي اديب اختصاص يافته است كه نزديك به 400 بيت مي باشد. فصل چهارم، به طور مستقل، به بررسي شعر عربي و سبك شعري اديب در اشعار عربي، اختصاص يافته است و فصل پنجم، بنا بر اقتضاي هر پژوهشي، نتايج تحقيق را در بر مي گيرد. نتايج پژوهش حاضر، نشان مي دهد شعر عربي اديب، به لحاظ موضوعي، بيشتر مبتني است بر مدح اهل بيت، ستايش وطن و نكوهش غفلت و غافلان و تاختن بر مروجين بي بند و باري. به لحاظ فنّي و هنري، او به جا و مناسب، از صنايع بلاغي خصوصا علم بيان استفاده مي كند.اديب، جلوه هاي بياني را ساده به كار مي گيرد و سعي در متكلف ساختن كلام خود ندارد.

57864

دانشگاه وليعصر رفسنجان

علي اكبر ملايي

زبان و ادبيات عربي

محمد جعفر اصغري