بررسي تطبيقي اشعارآييني در شعر سيدحميدرضا برقعي و غازي الحداد بحريني

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

شعر آييني سابقه‌اي به قدمت تاريخ اسلام دارد و مضامين گوناگوني چون؛ شعر علوي، فاطمي، عاشورايي، رضوي و مهدوي و... را در برمي‌گيرد. شاعران با اعتقاد راسخي كه به دين اسلام و نبوّت رسول مكرّم اسلام (ص) و اهل بيت بزرگوار ايشان داشتند، عشق، عاطفه، احساس و باور قلبي خويش را با زبان شعر و ادب كه بسيار هم تأثيرگذار بوده، ابراز نموده و آثار ماندگاري از خويش به جا گذاشتهاند. سالهاست مردم با شعر كسايي، سعدي، حافظ، عبدالرزاق اصفهاني، محتشم كاشاني و... مراتب عشق و ارادت خويش را نسبت به خاندان عصمت و طهارت ابراز مينمايند، امّا در سالهاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي، شعر آييني روندي رو به رشد داشته و شاعران معاصرگامي فراتر نهاده وضمن استفاده از قوالب ومضامين سنّتي، بانگاهي نو، تصويرسازيها و مضمونپردازيهاي بديع و با نزديك كردن شعر آييني به زبان و فرهنگ امروز، توانستهاند مخاطبان زيادي را مجذوب شعر خويش نمايند،كه در اين ميان، سيدحميدرضا برقعي به عنوان شاعري نوگرا، از چهرههاي موفق شعر آييني معاصر ايراني به حساب ميآيد. اين شاعر جوان با خلق آثاري همچون؛ «طوفان واژهها» و «قبله مايل به تو» و«رقعه» و... توانسته تناسب زيبايي بين شعر مذهبي و مفاهيم جهان معاصر ايجادكند وجذّابيت خاصي به شعر آييني ببخشد. او با نوسازي مضامين تكراري، زواياي جديدي از موضوعات آييني را كشف و بر اساس آنها تصاوير شاعرانهاي خلق ميكند كه باعث شده شعرش به اقبال عام دست يابد. ادبـيات آيـيني كشور بـحرين نيز همگام با ديگر كشورهـاي اسـلامي ظهور و تجـلي پيدا كرده است. در دوران معاصر نيز شاعران زيادي اين ادبيات را سرلوحهي كار خويش قرار دادهاند،كه از جملهي اين شاعران ميتوان غازي الحداد را نام برد كه با وجود اشعار زيبا و معاني عميق تاكنون از ديد ناقدان ادبي به دور بوده است. اين پژوهش، به روش توصيفي- تحليلي، سرودههاي آيينيِ برقعي و الحداد را با رويكرد تطبيقي بررسي نموده و به استخراج وجوه تشابه و تباين در نوع نگاه اين دو شاعر به خاندان وحي، پرداخته است. پژوهش انجام شده بيانگر آن است كه مفاهيم مشترك بسياري همانند؛ ابراز عشق و ارادت و اظهار عجز از بيان شأن و مقام ائمه‌ي‌معصومين عليهم‌السلام، اميدواري به فرج وگشايش در زندگي مسلمانان، مرثيه‌سرايي در شهادت و مصيبت‌هاي وارده به ائمه‌ي معصومين عليهم‌السلام، اشاره به شفاعت و ديگر فضايل اولياي الهي از جمله جود وكرم و مهرباني، شجاعت و عدالت درشعر دو شاعر به چشم مي‌خورد و آن‌چه شعر اين دو را متمايز كرده اين است؛ توجّه برقعي به اشتياق و دلباختگي و غرق شدن در شكوه و عظمت اولياي‌الهي معطوف است و با اسلوب ادبي به بيان احساسات و عواطف دروني خويش ميپردازد. اما؛ الحداد در هجو دشمنان آن حضرت و بيان نفاق و خيانت آنان دادسخن سر مي‌دهد و بيشتر از اسلوب خطابي بهره ميگيرد

57777

دانشگاه وليعصر رفسنجان

اعظم شمس الديني فرد

ادبيات فارسي

زهرا سيد يزدي