ارتقاء سطح توجه كودكان مبتلا به عارضۀ نقص توجه به كمك فناوري واقعيت مجازي مبتني بر تصاوير واقعي

كارشناسي ارشد

يكي از اختلال‌هايي كه فراواني آن در دوران كودكي زياد ديده مي‌شود، اختلال نقص توجه/بيش‌فعالي است. نقص توجه و عدم توانايي تمركز يكي از عوامل واماندگي تحصيلي است و تلاش براي كاهش اثر عوامل حواس‌پرتي مي‌تواند در بهبود اين عارضه مؤثر باشد. فناوري واقعيت مجازي با شبيه‌سازيمحيط‌هاي واقعي به‌صورتكنترل‌شده مي‌تواند در آموزش و درمان اختلالات روان‌شناختيمؤثر باشد. هدف از پژوهش حاضر، طراحي و اعتبارسنجي بسته نرم‌افزاري مبتني بر واقعيت مجازي و بررسي تأثير آن در بهبود نشانه‌هاي اختلال نقص توجه دانش‌آموزان در يك آزمون اجراي مقدماتي است. بسته نرم‌افزاري واقعيت مجازي به كمك دوربين 360 درجه شامل 18 فيلم 4 دقيقه‌اي با سناريوهاي مشخص شامل عوامل متنوع ايجاد حواس‌پرتي فيلم‌برداري و به‌صورت 9 جلسه درماني تدوين شد. براي سنجش اعتبار محتوايي، نرم‌افزار مزبور در اختيار 5 نفر از متخصصين روان‌شناسي قرار گرفت و پس از اعمال نظرات اصلاحي، داده‌هاي حاصل از فرم پاسخ‌گويي آن‌ها براي محاسبه‌ي ضريب توافق كاپا مورد بررسي قرار گرفت. براي اجراي مقدماتي، از جامعه آماري دانش‌آموزان دختر مبتلا به نقص توجه در مقطع ششم ابتدايي استان اصفهان در سال تحصيلي 97-96، يك نمونه محدود 14 نفري به شيوه‌ي در دسترس و بر اساس ملاك‌هاي ورود، انتخاب و به‌طور تصادفي در دو گروه آزمايش و كنترل با تعداد برابر گمارده شدند. روال مداخله به مدت 9 هفته و هر هفته 2 جلسه و هر جلسه شامل مشاهده‌ي 2 فيلم براي گروه آزمايش انجام شد و گروه كنترل در ليست انتظار قرار گرفت. پرسش‌نامه SNAP-IV توسط والدين اين دانش‌آموزان در دو مرحله پيش‌آزمون و پس‌آزمون تكميل و نتايج با استفاده از روش كواريانس تحليل شد. ضريب كاپاي 0.83 نشان‌دهنده‌ي اعتبار محتوايي روش مزبور است. ميانگين پاسخ‌هاي صحيح آزمودني‌ها به سؤالات برحسب جلسات يك سير ثابت و نسبتاً رو به رشد را نشان مي‌دهد.نتايج تحليل كواريانس بيانگر تأثير بسته نرم‌افزاري بر كاهشنشانه‌هاينقصتوجه دانش‌آموزان بود(F=203.801 , P<0.05).بنابراين فناوري واقعيت مجازي با شبيه‌سازي عوامل مؤثر در بروز حواس‌پرتي در يك بستر مجازي،توانسته است به افزايش تمركز و بهبود نشانه‌هاي ابتلا به نقص توجه در كودكان منجر شود. به‌علاوه باقابليتشخصي‌سازيمحيطبراساسنيازهايبيمار،امكاندريافتبازخوردوتصحيحپاسخ‌هايآزمودنيدرطولجلساتدرمانفراهممي‌شود.

57660

دانشگاه اصفهان

ماهگل توكلي

مهندسي پزشكي- بيوالكتريك

جواد راستي