روايت شناسي رمان «مذكرات كلب عراقي» بر اساس نظريه روايتي ژرار ژنت

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

روايت¬شناسي به عنوان يكي از شاخه¬هاي نقد ادبي و به ويژه نقد ساختارگرا، علمي است جديد كه به بررسي اجزا و عناصر سازندة روايات داستاني مي-پردازد. در اين عرصه، نظريه¬پردازان بسياري ظهور كردند كه هر يك به ارائة الگويي خاص جهت تحليل متون روايي پرداختند. از جملة اين نظريه-پردازان، ژرار ژنت منتقد ساختارگراي فرانسوي است. اساس نظرية وي استوار بر تمايز بين سه سطح روايت؛ يعني داستان، روايت و روايت¬گري است. ژنت روابط ميان اين سطوح را از طريق سه مؤلفة زمان، وجه و لحن بررسي مي¬كند. پژوهش حاضر با رويكردي تحليلي- توصيفي به تحليل و بررسي رمان «مذكرات كلب عراقي»، يكي از آثار عبدالهادي سعدون، نويسنده، شاعر و مترجم عرب، بر اساس ديدگاه روايي ژرار ژنت، پرداخته است. نتايج حاصل از اين پژوهش گوياي اين است كه راوي در روايت اين رمان، نظم خطي زمان را به هم زده و از طريق زمان¬پريشي به سير در گذشته و آيندة داستان پرداخته است. با توجه به مقولة وجه، مي¬توان گفت ميزان فاصله ميان راوي و داستان در نوسان است و با نقل¬قول¬هاي مستقيم و غيرمستقيم راوي كم و زياد مي¬شود و روايت نيز با كانون دروني، بازنمود همگن پيش مي¬رود. لحن روايي رمان نيز در بعد مكاني، درون¬داستاني و در بعد زماني، از نوع روايت مابعد است؛ بنابراين طبق نتايج حاصله مي-توان اظهار داشت خاطره¬نگاشته¬ها به عنوان متوني روايي، قابليت بررسي با اصول روايت¬شناسي ژرار ژنت را داشته؛ از اين¬روي براي پژوهشگراني كه قصد تحليل متون ادبي بر اساس اين نظريه را دارند، خاطره¬نگاشته¬ها مي¬توانند گزينة مناسبي باشند.

57512

دانشگاه وليعصر رفسنجان

رضا محمدي -روح الله روزبه

زبان و ادبيات عربي

اعظم شمس الديني فرد