بررسي تطبيقي وحي قرآني از ديدگاه مصطفي ملكيان و عبدالكريم سروش

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

مسئله وحي قرآني يكي از مباحث بسيار مهم و زير بنايي قرآن است چرا كه براي هر گونه استناد به اين آيات، بايد ابتدا براي ما اثبات شده باشد كه اين قرآن از جنس وحي است،يا تجربه ديني. و در اين راستا بسياري از علماي شيعه وسني و روشن فكران و الهي دانان و نيز مستشرقان نظرات بسياري داده اند، برخي به وحي بودن قرآن و برخي به تجربي بودن آن راي داده اند. در تحقيق حاضر كه"بررسي تطبيقي وحي قرآني از ديدگاه مصطفي ملكيان و عبدالكريم سروش"نام دارد؛ به ديدگاه اين دو دانشمند درباره وحي قرآني پرداختيم. در بررسي انجام شده مشخص شده است كه آقاي سروش به طور قطع، قرآن را تجربه ديني مي‌داند و نيز ساخته و پرداخته ذهن پيامبر، و معتقد است كه پيامبر اسلام اين قرآن را در رويا ديده است يا به تعبيري اين تجربه اش در رويا رخ داده است، كه اين رويا نيازمند تعبير است و ادله هايي كه براي گفته خود ارائه مي‌كند، بسيار ضعيف است، و ما در رد اين ادله و شواهد قرآني كه وي براي مثال به ميان آورده است دلايل خود را نيز بيان كرديم و به نقد و تحليل آن ها پرداختيم. آقاي ملكيان كه در اثبات حجيت وحي به طور قطع سخن به ميان نياورده است و حجيت وحي را فقط با پيش فرض‌هاي خود پيش برده است اما نظريه اصلي وي از تلفيق ديدگاه هاي (ديويد جيمز-تيليش-جان هيك و ويتگنشتاين) بر خواسته است كه از ديدگاه جان هيك و ويتگنشتاين مي‌گويد، پيامبر و عارف دست خدا را در طبيعت مي‌بيند و وحي هم، همان انكشاف الهي در تاريخ است و آن چه در كتب مقدس آمده حاصل كشفيات پيامبر است. و اين تجربه پيامبر است كه دست خدا را در اين امور مي‌بيند و بسته به اين چگونه دست خدا راببينند، پيامبر يا عارف مي‌شوند و از نظريه جيمز مي‌گويد پيامبر اين تجربه را در قالب گزاره براي ما بيان مي‌كند و ما بدان ايمان مي‌آوريم. و نيز ما به نقد پاره اي از مباحث و تحليل آن ها پرداختيم. با بررسي در آيات و روايات و نيز با استفاده از نظرات متفاوت به دست آمده است، كه بهترين قول و تعريف براي وحي، قول به گزاره اي بودن وحي است، كه، طبق اين تعريف خداوند حقايقي را در قالب گزاره بر قلب پيامبر القا مي‌كند، و پيامبرآن ها را براي ما بيان و تفسير مي‌كند و ما به آن ها ايمان مي‌آوريم.

57399

دانشگاه وليعصر رفسنجان

احمد قرايي سلطان آبادي

علوم قرآن و حديث

محمد نجفي