بررسي ابعاد تربيت اخلاقي در مثنوي معنوي

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

مخلوقي هدفمند به اهداف و آرمان‌هاي خود دست يابد و به سعادت برسد. از همين رو بهره‌گيري از انديشه شاعران و انديشمندان بزرگ مي‌تواند كمك شاياني به اين امر كند كه اين خود، باعث ايجاد يك جامعه سالم و ايمن و نظام تربيتي صحيح مي‌شود. بر همين اساس مثنوي مولوي كه از آثار عرفاني برجسته‌اي است و از چشمه‌ي قرآني بهره‌مند شده و دربردارنده‌ي دقيق‌ترين رهنمون‌ها و مؤلفه‌هاي اخلاقي براي كمال روح آدمي به عالم ملكوت مي‌باشد؛ بستر مناسبي براي تخلق به تربيت اخلاقي مي‌باشد. اين پژوهش با محوريت " تربيت اخلاقي" به بررسي ابعاد سه‌گانه‌ي تربيت اخلاقي از منظر مولانا پرداخته است. روش كار بدين‌صورت بود كه ابتدا مضامين مثنوي كه مرتبط با بحث تربيت اخلاقي بودند، شناسايي شدند و سپس مضامين شناسايي‌شده، برحسب محتوا دريكي از مؤلفه‌هاي مربوط به ابعاد سه‌گانه‌ي تربيت اخلاقي قرار داده‌شده و موردبررسي قرار گرفتند. ابعاد سه‌گانه‌ي تربيت اخلاقي عبارت‌اند از بعد رفتاري، بعد شناختي و بعد عاطفي. اين پژوهش نشان دهندۀ بهره‌مندي مولانا از مسائل اخلاقي به ويژه تربيت اخلاقي است. بر همين اساس ابعاد سه گانه‌ي تربيت اخلاقي در جاي جاي مثنوي محسوس و قابل درك مي‌باشد و با برشمردن مصاديق مؤلفه‌هاي بُعد رفتاري، شناختي و عاطفي مي‌توان گفت كه مؤلفه‌ي انذار بيش‌ترين بسامد را در بُعد رفتاري داراست و در بعد شناختي نيز مؤلفه‌اي كه بيش‌ترين بسامد را به خود اختصاص داده است اعطاي بينش و خود شناسي مي‌باشد و همچنين در بُعد عاطفي نتايج به دست آمده گوياي اين امر است كه پرهيز از غرور و تكبر با اختلاف بسياري از ديگر مؤلفه‌ها نمايانگر بيش‌ترين بسامد در اين بُعد مي‌باشد، بنابراين پيشنهاد مي‌شود، با توجه به جايگاه تعليم و تربيت و اهميت ويژه‌ي تربيت اخلاقي، محتواي مثنوي هر چه بيشتر در محتواي آموزشي كتب درسي مدارس و دانشگاه‌ها گنجانده شود تا ضمن معرفي چهره‌هاي الگو و شاخص تربيتي در حوزه شعر و ادب به فراگيران، بتوان به طرز شگرفي تربيت اخلاقي را در قالب نظم به نسل جديد آموزش داد.

57336

دانشگاه وليعصر رفسنجان

محسن پورمختار

زبان و ادبيات فارسي

زهرا سيد يزدي -مرضيه كهنوجي