تأثير محلول‌پاشي پلي¬آمين¬هاي آزاد و نيتروژن بر رشد و عملكرد درختان پسته

ريزش جوانه‎هاي گل و ميوه‎ها از جمله مشكلات فيزيولوژيكي درختان پسته مي‎باشند كه ارتباط نزديكي با كاهش عملكرد درختان پسته دارند. هدف از اين پژوهش بررسي محلول‎پاشي پلي‎آمين‎ها و اوره بر برخي خصوصيات كمي و كيفي درختان پسته به‎منظور افزايش رشد و عملكرد است. آزمايش به‎صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك‎هاي كامل تصادفي با سه تكرار در دو سال 1394 (غيربارده) و 1395 (بارده) در باغ دانشگاه ولي‎عصر شهرستان رفسنجان بر روي درختان پسته رقم اوحدي و در سال 1395 در يكي از باغ‎هاي كبوترخان واقع در 30 كيلومتري شهرستان رفسنجان بر روي درختان پسته رقم احمدآقايي انجام گرفت. تيمارها شامل اوره در چهار سطح (0، 5/0، 1 و 5/1 درصد) و پلي‎آمين‎ها در چهار سطح صفر، پوترسين (5/0 ميلي‎مولار)، اسپرمين (2/0 ميلي‎مولار) و اسپرميدين (2/0 ميلي‎مولار) بود. تمامي تيمارها در دو زمان متورم شدن جوانه‎ها و پس از گلدهي اعمال شدند و در مجموع 48 اصله درخت مورد آزمايش قرار گرفت. نتايج نشان داد كه به علت عدم تأمين نياز سرمايي درختان در سال اول پژوهش، محلول‎پاشي اوره و پلي‎آمين‎ها تأثير معني‎داري بر ريزش جوانه‎ها و تشكيل ميوه اوليه و نهايي نداشت. اما در سال دوم تيمارهاي پوترسين، اسپرمين و اوره در رقم اوحدي تأثير معني‎داري بر تشكيل ميوه اوليه و نهايي داشتند و اين پارامترها را افزايش دادند. و در رقم احمدآقايي تشكيل ميوه اوليه تحت تأثير تيمارهاي اسپرمين و اوره، و تشكيل ميوه نهايي تحت تأثير تيمارهاي پوترسين و اسپرمين بهبود يافتند. عملكرد در رقم اوحدي متأثر از تيمارهاي پوترسين، اسپرمين و اوره بود به‎گونه‎اي كه پوترسين 58 و اسپرمين 65 درصد عملكرد را نسبت به شاهد افزايش دادند. اين در حالي است كه اين پارامترها در رقم احمدآقايي متأثر از پوترسين و اسپرمين بود، مضاف بر اين‎كه پلي‎آمين اسپرميدين نيز 32 درصد عملكرد را نسبت به شاهد افزايش داد. در هر دو رقم اوحدي و احمدآقايي پارامترهاي درصد خنداني، درصد پوكي و وزن صد دانه تحت تأثير معني‎دار پوترسين و اسپرمين قرار گرفتند و تنها پوترسين نتوانست تأثير معني‎داري بر وزن صد دانه در رقم احمدآقايي داشته باشد. تيمارهاي پوترسين، اسپرمين و اوره توانستند رشد رويشي را در در رقم اوحدي و احمدآقايي به‎صورت معني‎داري افزايش دهند. هم‎چنين رشد رويشي در سال دوم در رقم اوحدي تحت تأثير اثر متقابل پلي‎آمين‎ها و اوره قرار گرفت. نتايج اين پژوهش نشان داد كه محلول‎پاشي پلي‎آمين‎ها (به خصوص پوترسين و اسپرمين) عناصر آهن، روي، مس و منگنز را در برگ درختان پسته افزايش دادند اما منجر به كاهش غلظت عناصر سديم و پتاسيم شدند. عنصر نيتروژن نيز تحت تأثير محلول‎پاشي اوره قرار گرفت. به طور كلي نتايج اين پژوهش نشان داد كه محلول پاشي پلي‌‎آمين‎ها و اوره مي‎تواند منجر به بهبود خصوصيات كمي و كيفي پسته شود.

56205

دانشگاه وليعصر رفسنجان

علوم خاك

وحيد مظفري