اثر بيوچار حاصل از بقاياي پوست ميوه ي پسته بر برخي خوا خاك و جزءبندي شيميايي آهن و رئي

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

بيوچار يك تركيب كربني آلي عمدتاً پايدار و مقاوم است كه از حرارت دادن زيست‌توده در دماهاي بالا تحت شرايط كمبود يا عدم وجود اكسيژن توليد مي‌شود كه در ترسيب كربن و نيز بهبود خواص فيزيكي، شيميايي و حاصلخيزي خاك نقش دارد. يكي از شايع‌ترين كمبودهاي عناصر غذايي كم‌مصرف در خاك‌هاي آهكي و قليايي، كمبود آهن و روي مي‌باشد. علت كمبود اين عناصر اغلب كمبود شكل‌هاي قابل استفاده آن‌ها در خاك‌ است. اين پژوهش در راستاي بررسي تأثير بيوچار در حضور و عدم حضور گياه سورگوم بر برخي خواص خاك و جزءبندي آهن و روي انجام شد. پژوهش به‌صورت طرح فاكتوريل كاملاً تصادفي با دو عامل بيوچار (در چهار سطح صفر، 75/0، 5/1 و 5/2 درصد وزني) و گياه (حضور يا عدم حضور گياه) انجام شد. بيوچار مورد استفاده در اين آزمايش از بقاياي باقي‌مانده‌ي ميوه‌ي پسته‌ي تازه تهيه شد كه در دماي 550 درجه سلسيوس به‌مدت 4 ساعت توليد شد. ويژگي‌هاي سطح برگ، شاخص SPAD، ارتفاع بوته، قطر ساقه، وزن تر و خشك اندام‌هوايي و ريشه، غلظت آهن، روي، مس، منگنز، فسفر و پتاسيم اندام‌هوايي و ريشه، آب قابل استفاده خاك، جرم مخصوص ظاهري خاك، پايداري خاكدانه‌ها، pH خاك، شوري خاك، ظرفيت تبادل كاتيوني، پتاسيم و فسفر قابل استفاده خاك و شكل‌هاي شيميايي آهن و روي در خاك كه به روش عصاره‌گير دنباله‌اي اسپوزيتو مورد ارزيابي و بررسي قرار گرفت. گونه‌هاي سورگوم در سطح 5/2 درصد بيوچار، به دليل شوري خاك در ابتداي فصل خشك شدند؛ بنابراين تجزيه واريانس براي پارامترهاي رشدي و تركيب شيميايي گياه با سه سطح اول بيوچار انجام شد. نتايج تجزيه واريانس نشان داد كه بيوچار باعث افزايش غلظت پتاسيم ريشه و اندام‌هوايي، آب قابل ‌استفاده خاك، پايداري خاكدانه‌ها، pH، شوري، پتاسيم و فسفر قابل استفاده و هم‌چنين تمامي شكل‌هاي آهن و روي خاك شد. فاكتور بيوچار، پارامترهاي سطح برگ، ارتفاع بوته، وزن تر و خشك اندام‌هوايي و ريشه، منگنز اندام‌هوايي و ريشه و جرم مخصوص ظاهري خاك را به‌طور معني‌داري كاهش داد، در حالي كه پارامترهاي شاخص SPAD، قطر ساقه، فسفر اندام‌هوايي و ريشه و ظرفيت تبادل كاتيوني تحت تأثير معني‌دار فاكتور بيوچار قرار نگرفت. بر اساس نتايج اين پژوهش كاربرد بيوچار اثر مثبتي بر خواص فيزيكي خاك، شكل‌هاي شيميايي آهن و روي و فراهمي برخي عناصر غذايي داشت و مي‌تواند وضعيت تغذيه‌اي گياهان را بهبود ببخشد. اما سطوح بالاي بيوچار توليد شده در دماي 550 درجه سلسيوس به‌دليل شوري بالا مي‌تواند بر روي رشد گياه اثرات منفي بگذارد

54551

دانشگاه وليعصر رفسنجان

حسين شكفته

علوم خاك

محمد حشمتي رفسنجاني