مقايسه مواد معدني و تركيبات زيستي فعال ،شش گونه از ميكرو گرين ها وگياهان بالغ آنها در دوئ سيستم كشت هيدروپونيك و خاكي

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

ميكروگرين‌ها مرحله‌اي از رشد سبزي‌ها و بسياري از گياهان بوته‌اي هستند كه به واسطه داشتن ارزش غذايي بسيار بالا محبوبيت خاصي در بين مصرف كنندگان پيدا كرده‌اند. پژوهش حاضر در قالب دو آزمايش انجام شد. در آزمايش نخست، با هدف مقايسه اثر مرحله رشد گياه (ميكروگرين و گياهان بالغ آنها) در شرايط مختلف كشت (هيدروپونيك و كشت خاكي) بر خصوصيات رشدي و تركيبات زيست فعال پنج گونه گياهي (ريحان سبز،ريحان بنفش، كاهو، تربچه، شويد و گشنيز)، آزمايشي به صورت طرح فاكتوريل در قالب طرح كاملا تصادفي با 3 تكرار مورد ارزيابي قرار گرفت. در آزمايش دوم اثر شرايط مختلف كشت (هيدروپونيك و كشت خاكي) و انبارماني (زمان برداشت و 15 روز بعد از انبار) بر تغييرات تركيبات زيست فعال و شاخص‌هاي رنگ پنج گونه گياهي (ريحان سبز، ريحان بنفش، كاهو، تربچه، شويد و گشنيز)، آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملا تصادفي با سه تكرار انجام شد. نتايج پژوهش حاضر نشان داد كه بجز ريحان بنفش خصوصيات رشد سبزي‌هاي ريحان سبز، كاهو، تربچه، شويد و گشنيز در سيستم كشت هيدروپونيك نسبت به كشت خاكي بيشتر بود. مقدار كلروفيل كل برگ گياهان ريحان بنفش، ريحان سبز، كاهو و شويد در مرحله ميكروگرين نسبت به مرحله بالغ بالاتر بود. تركيبات فنلي و ضد اكسيداسيوني برگ سبزي¬هاي كاهو، تربچه و گشنيز در مرحله ميكروگرين نسبت به مرحله بالغ بالاتر بود در حالي كه اين تركيبات در سبزي‌هاي ريحان بنفش، ريحان سبز و شويد در برگ¬هاي بالغ نسبت به ميكروگرين بيشتر بود. مقدار ويتامين ث نيز در تمام سبزي‌ها به جز شويد و گشنيز در مرحله‌ي ميكروگرين نسبت به مرحله بالغ در هر دو شرايط كشت بالاتر بود هرچند مقدار ويتامين ث سبزي‌هايي كه در شرايط هيدروپونيك رشد كرده بودند نسبت به گياهاني كه در شرايط بستر خاكي رشد كرده بودند بيشتر بود. مقدار تمام عناصر معدني اندازه‌گيري شده ( فسفر، منيزيم، كلسيم، پتاسيم، آهن، روي، منگنز و مس) به جز عنصر روي در مرحله ميكروگرين نسبت به مرحله بالغ بيشتر‌ بود. نتايج آزمايش دوم نشان داد كه مقدار كلروفيل كل، كارتنوئيد، تركيبات فنلي، فعاليت ضد اكسيداسيوني، و شاخص‌هاي رنگ در تمام سبزي‌ها با افزايش مدت زمان انبارماني كاهش يافت و تفاوت معني‌داري بين گياهاني كه در شرايط هيدروپونيك و خاكي رشد كرده بودند، از لحاظ اين صفات طي انبارماني مشاهده نشد. در پايان بر اساس نتايج اين آزمايش مي‌توان نتيجه گرفت كه توليد و پرورش ريحان سبز، ريحان بنفش، كاهو و گشنيز در مرحله ميكروگرين مي¬تواند به عنوان يك روش مناسب با ارزش غذايي بالا، مد نظر قرار گيرد.

54251

دانشگاه وليعصر رفسنجان

حميد رضا روستا

علوم باغباني

سيد حسين مير دهقان