بررسي تطبيقي سياست (نقد و اعتراض) در ديوان حافظ وآثار جورج اورول

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

ادبيات اعتراضي، فريادي دردمند است كه با استفاده از ابزارهايي مانند: طنز، هجو، عناصر بلاغيِ (كنايه، نماد، تلميح ، تضاد و... ) و گاهي با زبان جد، در برابر بي عدالتي و ظلم، و براي بيان مفاهيم تند اجتماعي، انتقادي و سياسي، از آن استفاده مي‌شود. از ميان شاعرانِ نامي ادبيات فارسي، حافظ، شاعر پر آوازه‌ي قرن هشتم ه‍ . ق نيز، براي بيان اعتراض و انتقاد خويش، در قالب شعر، از طنز و عناصر بلاغي بهره گرفته است. مسأله اعتراض و انتقاد خاص ادبيات فارسي نبوده بلكه دركل ادبيات جهان مطرح است. از ميان نويسندگان غير فارسي، جورج اورول، نويسنده‌ي مشهور انگليسي در قرن بيستم ميلادي نيز، در دو اثر مشهور خود: «قلعه حيوانات» و «1984»، با استفاده از عناصري مشابه با ابزارهاي انتقادي حافظ زبان به اعتراض گشوده است. در اين پژوهش، بر اساس ادبيات اعتراضي و انواع ابزارهاي آن، سعي شده تا مفاهيم مشترك و متفاوت بياني حافظ و جورج اورول، در زبان و شيوه‌ي اعتراض‌ها و انتقاد‌هايي كه در آثارشان به‌كار گرفته شده است، معرفي شوند. نتايج حاصل از اين پژوهش نشان مي‌دهد كه حافظ و جورج اورول به موضوع سياست نظر داشته و برجسته‌ترين شاخصه آنها نقد قدرت است. اورول نيز همچون حافظ از عناصر بلاغي كنايه، نماد، تلميح و تضاد بيشترين بهره را برده است. اما برخلاف حافظ كه از طنز به هجو نگراييده، اورول كل رمان قلعه حيوانات را به زبان هجو بيان كرده است. در اعتراضات حافظ ايهام بسيار پررنگ بوده اما در آثار جورج اورول ايهامي مشاهده نشد.

53896

دانشگاه وليعصر رفسنجان

ابوذر اوركي

زبان وادبيات فارسي

زهرا غريب حسيني