گردآوري و تحليل محتوايي ضرب المثل ها در گويش جبال بارز جيرفت

پرداختن به فرهنگ به عنوان عاملي كه افراد را به هم متصل كرده و بر شخصيّت، انسجام و همبستگي اجتماعي، توسعه و پيشرفت، تحوّل و دگرگوني اجتماعي – سياسي تأثير مي¬گذارد، ضروري است. در درون مجموعه بزرگ فرهنگ، فرهنگ عامه قرار دارد. فرهنگ عامه گنجينه گران¬بهايي است كه انسان¬ها از گذشتگان خود سينه به سينه به ارث مي¬برند و براي آيندگان نيز ميراثي گران¬بهاست. فرهنگ عامه از بطن زندگي انسان¬ها نشأت گرفته و نشان دهنده واقعيت¬‎هاي ساده و ملموس زندگي مردمان هر جامعه، شهر، روستا و منطقه است. براي پيدا كردن نگرش¬ها و سليقه¬ها از فرهنگ عامه نمي¬توان غافل بود. ادبيات عامه بخشي از فرهنگ عامه به حساب مي¬آيد و ضرب¬المثل¬ها خود نيز بخشي از ادبيات عامه محسوب مي¬گردند. بررسي و مطالعه ضرب¬المثل¬ها در شناخت جنبه¬هاي مختلف فرهنگ مردم نقش موثري دارد؛ زيرا درآن¬ها فرهنگ هر ملت و يا قومي به تصوير كشيده مي¬شود و ضرب¬‎المثل¬ها آينه تمام نماي زندگي بشر مي¬باشند. مَثَل جمله يا عبارتي كوتاه و اغلب آهنگين، كه دربردارنده پند و اندرزي براي شنونده است. ضرب¬المثل¬ها جز در موارد معدودي در ميان تمام اقوام و ملت¬ها داراي مفاهيم مشتركي هستند و تفاوت آن‎ها تنها در زبان است؛ اما ضرب¬المثل¬هايي وجود دارد كه خاص هر منطقه¬اي است و از فرهنگ، آداب و رسوم و شرايط اقليمي آن منطقه تاثير پذيرفته است. در اين پژوهش به گردآوري و تحليل ضرب¬المثل¬ها در فرهنگ مردمان جبال¬بارز جيرفت پرداخته شده‎است. جبال¬بارز از بلوكات پنج¬گانه شهرستان جيرفت، در جنوب استان كرمان قرار دارد و داراي گويشي مخصوص به خود است. بسياري از ضرب¬المثل¬هايي كه در اين گويش وجود دارد، با لهجه قديمي بيان شده¬اند و از رنگ منطقه¬اي برخوردارند و بيشتر به بيان مسائل اخلاقي و تربيتي و اجتماعي مي¬پردازند.

53413

دانشگاه وليعصر رفسنجان

نرگس باقري

زبان وادبيات فارسي

سعيد حاتمي