اثراثر كشندگي عصاره گياهان مخلصه و سرو كوهي در كنترل سه گونه آفت انباري و تجزيه‌ي شيميايي اسانس‌ گياهان

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

غلات از مهم‌ترين محصولات انباري هستند كه پس از برداشت تا زمان مصرف در انبار نگهداري مي‌شوند. شپشه قرمز آرد (Tribolium castaneum)، شب‌پره مديترانه‌اي آرد (Ephestia kuehniella) و سوسك چهار نقطه‌اي حبوبات (Callosobruchus maculatus) از مهم‌ترين آفات انباري محسوب مي‌شوند كه داراي گسترش جهاني هستند، كنترل اين آفات بيشتر به ¬وسيله گازدهي انجام مي¬شود. گياه مخلصه با نام علمي Tanacetum parthenium از جمله گياهان دارويي است و تا حدودي به‌عنوان يك گياه زينتي نيز به¬كار مي¬رود. سرو كوهي (Juniperus polycarpus) يا ارس از جمله گياهان هميشه سبز جنگلي تيره سرو است كه بومي نواحي كوهستاني قسمت‌هاي مركزي آسياست و در اين تحقيق خاصيت حشره‌كشي آن‌ها مورد بررسي قرار گرفت. در اين پژوهش، اثر 5 غلظت عصاره گياهان مخلصه و سرو كوهي روي درصد مرگ و مير سه گونه آفت انباري با 5 تكرار و در شرايط دمايي 2±25 درجه سلسيوس و رطوبت نسبي 5±65 درصد بررسي گرديد. جهت انجام اين پژوهش، متانول70 درصد به‌عنوان يك حلال آلي مورد استفاده قرار گرفت. از خاصيت تماسي عصاره گياهي هر واحد آزمايشي شامل يك ظرف پتري ديش (cm8) كه با غلظت‌هاي مختلف با استفاده از برج پاشش آغشته شده و سپس در هر يك، 15 عدد حشره كامل شپشه قرمز آرد و سوسك چهار نقطه‌اي و 15 عدد لارو سن آخر شب‌پره مديترانه‌اي آرد رها سازي شد، سپس مرگ و مير حشرات پس از 24، 48 و 72 ساعت شمارش و ثبت گرديد. نتايج آزمايش‌هاي زيست‌سنجي نشان داد با افزايش غلظت عصاره گياهي، ميزان مرگ و مير به‌طور قابل توجهي افزايش يافت. شاخص مرگ و مير 50 درصد (LC50) عصاره سرو كوهي پس از 24، 48 و 72 ساعت روي حشرات كامل شپشه قرمز آرد به ترتيب 67056، 73103 و 22662 ميكروليتر بر ليتر و روي حشرات كامل سوسك چهارنقطه‌اي حبوبات به ترتيب 71991، 67629 و 55231 ميكروليتر بر ليتر و روي لارو سن آخر شب‌پره مديترانه‌اي آرد به ترتيب 145583، 101289 و 71842 ميكروليتر بر ليتر و براي عصاره مخلصه روي حشرات كامل شپشه قرمز آرد به ترتيب 60109، 50805 و 33502 ميكروليتر بر ليتر، روي حشرات كامل سوسك چهارنقطه‌اي حبوبات به ترتيب 95519، 86091 و 69710 ميكروليتر بر ليتر و روي لا‌رو سن آخر شب‌پره مديترانه‌اي آرد آرد به ترتيب 98182، 93925 و 76266 ميكروليتر بر ليتر محاسبه شد. براي تجزيه‌ي شيميايي تركيبات موجود در گياهان مورد نظر از دستگاه GC/MS استفاده شد. در ميان تركيبات شناسايي شده ايتاليكن ، دي اپي آلفا سدرن و جرماكرين دي به ترتيب از اجزاص اصلي اسانس مي‌باشند و در گياه سرو كوهي عمده‌ترين تركيبات آن به ترتيب عبارت‌اند از آلفا سدرول ، آزولين و باي سيكلو .

53080

دانشگاه وليعصر رفسنجان

محمدرضا پيرمرادي

حشره شناسي

حمزه ايزدي