تاثير باقي مانده فسفر و مواد آلي بر رشد و تركيب شيميايي نهال هاي پسته

مواد آلي مقداري از عناصر غذايي مورد نياز گياهان و موجودات زنده خاك را فراهم كرده و خواص فيزيكي و شيميايي و زيستي خاك را اصلاح مي‎كنند .از طرفي فسفر نيز مهم‎ترين عنصر در توليد محصول گياه مي‎باشد. بر همين اساس به‎منظور بررسي تأثير باقي‎مانده فسفر و مواد آلي بر رشد و تركيب شيميايي نهال‎هاي‎ پسته (رقم بادامي ريز زرند) و اثر متقابل اين تيمارها در كشت دوم، آزمايش گلخانه‎اي به‎صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار در گلخانه دانشكده كشاورزي دانشگاه ولي‎عصر (عج) رفسنجان‎ صورت گرفت. در سال اول شول (1396) طي يك كشت گلخانه‎اي با گياه پسته، به هر نمونه خاك (هركدام در سه تكرار) سه سطح فسفر (صفر، 30 و 60 ميلي‎گرم در كيلو‎گرم خاك از منبع پتاسيم هيدروژن فسفات)، سه نوع ماده آلي (ورمي‎كمپوست، كود گاوي و كود گوسفندي) و سه سطح ماده آلي (صفر، 1 و 2 درصد وزني) اضافه كرد. پس از خاتمه كشت اول، خاك گلدان‎ها براي كشت مجدد پسته آماده گرديد. در كشت دوم ابتدا خاك گلدان‎هايي كه از سال قبل سطوح مختلف فسفر و مواد آلي را دريافت كرده بودند و نهال‎هاي پسته در آن‎ها كشت گرديده بود الك شد و در گلدان‎هاي چهار كيلوگرمي ريخته شد. صفات مورد بررسي پس از برداشت شامل غلظت عناصر كم مصرف (آهن، روي، منگنز و مس)، عناصر پر مصرف (فسفر، سديم و پتاسيم) و خصوصيات خاك (pH، قابليت هدايت الكتريكي و ماده آلي) و هم‎چنين صفات اندازه‎گيري شده شامل سطح برگ، وزن خشك برگ، ساقه و ريشه، قطر و ارتفاع ساقه و تعداد برگ بودند. نتايج حاصل از اين تحقيق نشان داد كه باقي‎مانده مواد آلي بر غلظت عناصر غذايي اثر معني‎داري داشت. به‎طوري‎كه بيشترين غلظت و جذب عناصر كم‎ مصرف در تيمار كود گاوي و در سطح دو درصد آن و هم‎چنين بيشترين غلظت و جذب عناصر پر مصرف در تيمار كود گوسفندي و در سطح دو درصد آن مشاهده گرديد. مقايسه ميانگين‎ها نشان داد كه غلظت پتاسيم برگ در سطح دو درصد كود گوسفندي نسبت به شاهد 68 درصد افزايش نشان داد. در حالي‎كه باقي‎مانده فسفر تاثير معني‎داري بر غلظت عناصر غذايي نهال‎هاي پسته نداشت. باقي‎مانده مواد آلي بر پارامترهاي رويشي گياه پسته اثر معني‎داري داشت و بيشترين تاثير در سطح يك درصد كود ورمي‎كمپوست و كمترين تاثير در سطح دو درصد كود گوسفندي مشاهده گرديد. نتايج مقايسه ميانگين‎ها نشان داد كه وزن خشك اندام هوايي، در سطح يك درصد ورمي‎كمپوست 5/27 درصد نسبت به شاهد افزايش داشت. در حالي‎كه باقي‎مانده فسفر و برهم‎كنش باقي‎مانده فسفر و باقي‎مانده مواد آلي تاثير معني‎داري بر پارامترهاي رويشي نهال‎هاي پسته نداشت. هم‎چنين باقي‎مانده مواد آلي بر قابليت هدايت الكتريكي و درصد ماده آلي خاك اثر معني‎داري داشت. نتايج مقايسه ميانگين‎ها نشان داد كه شوري خاك در سطح دو درصد كود گوسفندي نسبت به شاهد 5/86 درصد افزايش و در سطح دو درصد ‎ورمي‎كمپوست 11 درصد نسبت به شاهد كاهش نشان داد.

53056

دانشگاه وليعصر رفسنجان

وحيد مظفري -محسن حميدپور

علوم خاك

احمد تاج آبادي پور