مطالعه روانشناختي نمايشنامه هاي منتخب تنسي ويليامز از منظر لاكان

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

تنسي ويليامز نمايشنامه نويس آمريكايي برنده برترين جوايز نمايشي از جمله جايزه پوليتزر بود. نمايشنامه هاي او كه بازتاب زندگي شخصي او ميباشند بارها مورد مطالعه روانشناختي قرار گرفته اند. هدف اين پايان نامه مطالعه روانشناختي نمايشنامه هاي منتخب تنسي ويليامز از منظرژاك لاكان ميباشد. ژاك لاكان روانشناس و رواندرمانگر فرانسوي معتقد بود كه ذهن انسان براي رسيدن به تكامل از سه مرحله عبور ميكند. نخستين مرحله اي كه او معرفي ميكند "امر خيالي " ، دومين مرحله "امر نمادين" و سومين مرحله "امر واقع" نام دارند. اين مطالعه بر آن است كه بر اولين و به خصوص دومين مرحله از تكامل ذهن تمركز كند. كودك زمانيكه امر خيالي را پشت سر ميگذارد بدن خود را جز لاينفكي از بدن مادر ميداند، ولي از شش ماهگي به بعد كودك رفته رفته در ميابد كه بدنش مستقل و قابل جدا شدن از بدن مادر است و به طور جدا گانه عمل ميكند. در "مرحله آيينه اي" كودك در ميابد كه چگونه با نگاه كردن به آيينه (واقعي يا خيالي) حركات خود را كنترل كند. كودك با تقليد از حركات و رفتار ديگران تلاش ميكند كه كنترل حركات و رفتار خود را به دست بگيرد. "امر خيالي" مرحله ايست كه كودك به مادر خود چسبيده است و با ورود به مرحله دوم يا "امر نمادين" كودك از مادر جدا ميشود. در عبور از مرحله دوم يا "امر نمادين" كودك توسط آنچه لاكان "نام پدر" مينامد از مادر جدا ميشود و شروع به شناخت دنياي بيرون، قوانين و زبان ميكند. نكته مهم اين است كه اين جدايي باعث بوجود آمدن يك خلا در ذهن كودك ميشود كه خود بوجود آورنده يك آسيب ذهني ميباشد. لاكان چنين خلايي را "ميل" ميخواند. در حقيقت او چنين ميلي را ميل به مادر و بازگشت به سوي او ميداند. كودك با ورود به مرحله دوم توسط شناخت زبان، به روابط اجتماعي و رفتارهاي خود شكل ميدهد. اين جدايي از مادر و ورود به دنياي بيرون و اجتماع را لاكان "فقدان" نام مينهد. توسط اين فقدان "ميل" رشد بيشتري پيدا ميكند به طوريكه انسان در تمام عمر خود در آرزوي بازگشت به مادر است و ميكوشد تا اين خلا يا "ميل" را جبران كند. با در نظر گرفتن "امر خيالي" و "امر نمادين" به عنوان دو مرحله نخست از سه مرحله تكامل ذهن انسان ، اين مطالعه بر آن است كه از منظر نظريات روانشناختي لاكان نمايشنامه هاي منتخب تنسي ويليامز را مورد مطالعه قرار دهد. شخصيت هاي اصلي نمايشنامه ها بر اساس نظريات لاكان مبني بر مراحل "امر خيالي" و "امر نمادين" از مراحل تكامل ذهن مورد بررسي قرار ميگيرند. چگونگي تاثير "فقدان" بر روي شخصيت هاي نمايشنامه ها، رابطه بين "فقدان" ، "نام پدر"، پديد آمدن "سايكوز" و "اوتيسم" از اهداف اصلي اين مطالعه ميباشد. همچنين چگونگي تلاش برخي شخصيت ها براي جبران "ميل" به بازگشت به سوي مادر در تمام مسير زندگي خود از ديگر تلاش هاي اين مطالعه است. از سوي ديگر اين بررسي روانشناختي بر آن است كه چگونگي عبور شخصيت ها از "مرحله آيينه" و تاثيري كه بازتاب ديدن خود در آيينه (واقعي يا خيالي) در زمان كودكي بر روان آنها ميگذارد را مورد بازبيني قرار دهد.

51824

دانشگاه وليعصر رفسنجان

اسماعيل زهدي

زبان و ادبيات انگليسي

سهيلا فغفوري