بررسي تنوع ژنتيكي ويروس موزاييك خيار (CMV) در سبزيجات برخي از مناطق استان هاي يزد و كرمان

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

سبزيجات به عنوان محصولات مهمي كه از نظر تغذيه‌اي اهميت زيادي در رژيم غذايي انسان دارند شناخته مي‌شوند. اين محصولات همواره در معرض بيمارگر‌هاي مختلف قارچي، باكتريايي و ويروسي قرار مي‌گيرند. بيماري‌هاي ويروسي باعث ايجاد خسارت‌هاي كمي و كيفي در سبزيجات مي‌شوند. يكي از ويروس‌هاي مهم خسارت زننده به سبزيجات ويروس موزاييك خيار (Cucumbe mosaic virus, CMV) مي‌باشد. اين ويروس داراي دامنه¬ي ميزباني بسيار وسيع است. در اين پژوهش با توجه به مشاهده¬ي علائم ويروسي در مزارع سبزيجات در مناطقي از استان‌هاي يزد و كرمان، در سال‌هاي زراعي 1393 و 1394 نمونه‌ها¬ي برگي داراي علايم موزائيك، زردي و بدشكلي جمع‌آوري شدند. نمونه‌هاي جمع آوري شده با استفاده از آزمون DAS-ELISA و آنتي‌سرم اختصاصي چندهمسانه‌اي CMV مورد بررسي قرار گرفتند. نتايج اين آزمون نشان داد در بين نمونه‌هاي جمع‌آوري شده هفت محصول شامل فلفل، گوجه‌فرنگي، بادمجان، شاهي، شلغم، نعناع و اسفناج آلوده به ويروس موزاييك خيار بودند. آزمون دامنه ميزباني بر روي دو جدايه انتخابي نشان داد كه جدايه PeK، (جدا شده از فلفل در استان كرمان) در نه گياه از 17 گياه مايه زني شده و جدايه TuK، (جدا شده از شلغم در استان كرمان) در چهار گياه از 17 گياه مايه‌زني شده تكثير شده است. وزن مولكولي پروتئين پوششي آموده ويروس خالص جدايه PeK به روش SDS-PAGE، 5/26 كيلو دالتون برآورد گرديد. استخراج RNA كل از جدايه ها با استفاده از كيت دنازيست ايران با موفقيت انجام شد. در آزمونRT-PCR با استفاده از آغازگرهاي اختصاصي CMVCPf و CMVCPr قطعه‌اي به طول 870 جفت‌باز در جدايه‌هاي CMV تكثير شد كه با طول قطعه‌ي مورد انتظار مطابقت داشت. با استفاده از جفت پرايمر CMV primer 1 وCMV primer 2 نيز قطعه‌اي به طول حدود 500 جفت‌باز تكثير شد. توالي‌هاي حاصل از نواحي تشكيل شده در جدايه‌ها با ساير توالي‌هاي موجود در بانك ژن مورد مقايسه قرار گرفتند. نتايج آزمون‌هاي RT-PCR, توالي يابي ژن CP و رسم درخت فيلوژني علاوه بر تاييد مولكولي وجود CMV در هفت گياه مذكور، نشان داد جدايه‌هاي شلغم از استان كرمان (TuK)، بادمجان از استان كرمان (EgK)، شاهي از استان كرمان (GcK) و اسفناج از استان يزد (SpY) متعلق به زير گروه II ويروس موزاييك خيار مي‌باشند. همچنين جدايه‌هاي نعناع از استان

51757

دانشگاه وليعصر رفسنجان

ثمين السادات حسيني -عليرضا اسماعيل زاده

بيماري شناسي گياهي

احمد حسيني