تحليل تطبيقي ساختاري و محتوايي قطعه هاي انوري وابن يمين

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

اين پژوهش در نظر دارد با بررسي قطعات دو شاعر مشهور ادبيات فارسي، انوري و ابن يمين و مقايسۀ محتوا و مضمون قطعات آن دو، وجوه اشتراك و افتراق آن¬ها را تااندازه‌اي نشان دهد. اﻧﻮري به‌عنوان ﯾﮑﯽ از ﺷﻌﺮاي ﺑﺮﺟﺴﺘۀ زﺑـﺎن و ادﺑﯿـﺎت ﻓﺎرﺳـﯽ در قرن ششم كه در قطعه سرايي ﻧﯿﺰ ﺳﺮآﻣﺪ است، از ﮐﺴﺎﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺳﺮودن اﯾـﻦ ﻧـﻮع قالب ﺷـﻌﺮ، بر شاعران پس از خود فضل تقدم دارد. او در ﻗﻄﻌﺎﺗﺶ به ﻣﻀﺎمين گوناگوني از قبيل مدح، پند و اندرز، شكوه و شكايت و... مي¬پردازد. از ويژگي‌هاي خاص شعر او استفاده از واژه¬هاي مربوط به علم و دانش است. اصلي‌ترين صور خيال در قطعاتش تشبيه هست كه از نوع بليغ اضافي است. اﺑﻦ ﯾﻤﯿﻦ از ﺷﺎﻋﺮان ﻗﺮن ﻫﺸﺘﻢ ﻫﺠﺮي اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻢ ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ و ﻫﻢ ﺑﻪ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳﯽ ﻃﺒﻊ¬آزﻣﺎﯾﯽ ﮐﺮده اﺳﺖ، چنانچه در ديوانش 46 قطعه عربي و شعر ملمّع وجود دارد. تنوع مضمون در قطعات ابن يمين نسبت به انوري كه دربارۀ موضوعات محدودي قطعه سروده است، بسيار چشمگير است. وي در قطعات خود به مسايل گوناگوني مانند پيام¬هاي فلسفي، اندرزهاي اجتماعي، واقعيت¬ها و نحوۀ زندگي، مدح وزرا، امرا و بزرگان دين، مذمت، شكايت و پيام¬هاي عاطفي، توجه كرده است. گرچه دو شاعر در سبك، شيوۀ سخنوري و بيان برخي از مضامين، اشتراكاتي دارند اما بسامد هر يك از اين موضوعات، در شعر اين دو شاعر متفاوت است.. تنوع موضوع در قطعات ابن يمين چشمگير است و نسبت به انوري كه در موضوعات محدودي قطعه سروده وي به مسائل گوناگوني چون پيام‌هاي فلسفي، اندرزهاي اجتماعي، بيان واقعيت... مي‌باشد. تفاوت عمده اين دو شاعر بيشتر در ساختار فكري مي‌باشد.

51685

دانشگاه وليعصر رفسنجان

حميد جعفري قريه علي

زبان وادبيات فارسي

محسن پورمختار