بررسي اصطلاح ورع در مهمترين آثار منثور عرفاني تا قرن هفتم

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

قرآن كريم، منبع فياض و چشمه¬ي جوشاني است كه عرفان و حكمت اسلامي از آن نشأت گرفته است. حكمت عرفان اسلامي ميراث گرانبهاي فرهنگ اسلامي است كه از زمان پيدايش تاكنون تاريخي پر فراز و نشيب پشت سر گذاشته است. توجه به مفاهيم و مضامين آيات قرآني موجب شده است برخي اصطلاحات عرفاني ابعاد ژرف تر و عميق تري يابد و برخي اصطلاحات جديد وارد متون ادبي- عرفاني شود ابن¬عطاء يكي از عرفاي مشهور قرن سوم هجري معتقد است توجه به مضامين آيه 47 سوره¬ي انبياء سبب شكل¬گيري اصطلاح «ورع» و پديدار گشتن «متورعين» شده است.. بيان دريافت¬ها و ادراك¬هاي عرفا كه در حقيقت معناي باطني قرآن است به صورت مكتوب به زبان فارسي از قرن پنجم هجري آغاز شد و اوج اين نوشته¬ها تا قرن هفتم امتداد يافت. در كتاب هاي نوشته شده در اين سده¬ها، يا يك باب به ورع اختصاص داده شده است ازجمله¬ي اين كتاب¬ها با عنوان: قوه¬القلوب از ابوطالب مكي، اللمع از ابونصر سراج، التعرف لمذهب التصوب از ابوبكر بخاري كلابادي، كشف المحجوب هجويري، تذكره الاولياء عطار، كشف الاسرار ميبدي و رساله قشيريه يا در ضمن داستان¬هاو عباراتشان كاركرد اين اصطلاح به چشم مي¬خورد. هدف از اين پژوهش كه به شيوه توصيفي- تحليلي انجام شده نشان مي دهد كه از ديدگاه نويسندگان عارف منافع دنيوي و اخروي ورع قابل مقايسه با ساير فضايل نيست.

51512

دانشگاه وليعصر رفسنجان

زهرا غريب حسيني

زبان و ادبيات فارسي

محمد مهدي پورغلامعلي