سميت و اثر دوركنندگي چند اسانس گياهي روي سوسك چهارنقطه‎اي حبوبات Callosobruchus maculatus (F.) (Col.: Chrysomelidae)

دانشگاه ولي عصر (عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

در جستجوي جايگزين مناسب براي آفت¬كش¬هاي شيميايي، سميت تنفسي، تماسي و دوركنندگي اسانس گياهان زيره سياه ((Boiss.)Bunium persicum )، فلفل سياه (Piper nigrum L.)، بنفشه (Viola gracilis L.)، سير (Allium sativum L.)، ريحان (Acimum basilicum L.) و دارچين (Cinnamomum verum J.)، روي حشرات كامل يك روزه سوسك چهارنقطه¬اي حبوبات ((F.)Callosobruchus maculatus )، مورد ارزيابي قرار گرفت. استخراج اسانس، با استفاده از دستگاه كلونجر، به روش تقطير با آب انجام شد. تمامي آزمايش¬‌ها در دماي °C1 ± 25 و رطوبت نسبي % 5 ± 65 و در روشنايي 16:8 انجام شد. از هر اسانس گياهي، غلظت¬هاي مختلف در 5 تكرار، مورد آزمايش قرار گرفت. براي تعيين اثرات حشره¬كشي اسانس¬ها در سميت تنفسي و تماسي، ميزان مرگ و مير حشرات بعد از 4، 12، 24 و 48 ساعت و اثر دوركنندگي اسانس¬ها تا دو ساعت بعد از شروع آزمايش بررسي شدند. نتايج نشان داد در سميت تنفسي، اسانس گياهان فلفل سياه، دارچين، زيره سياه، سير، ريحان و بنفشه در غلظت 100 ميكروليتر بر ليتر هوا (بالاترين غلظت) و 48 ساعت (بالاترين زمان اسانس¬دهي) به ترتيب باعث 66/90، 66/94، 96، 66/62، 33/45، 32 درصد مرگ و مير در حشره مذكور شدند. همچنين در سميت تماسي و پس از 48 ساعت، اسانس¬هاي گياهي ذكر شده در غلظت 53/3 ميكروليتر بر سانتي¬متر مربع، به¬ترتيب باعث 92، 33/69، 66/70، 66/58، 33/53، 66/22 درصد تلفات شدند. علاوه¬بر¬اين، ميزان دوركنندگي ناشي از اسانس¬هاي فلفل¬سياه، دارچين، زيره¬سياه در بالاترين غلظت 06/7 ميكروليتر بر سانتي¬متر مربع و در دو ساعت پس از تيمار براي آفت¬هاي ذكر شده برابر با 100 و براي سير 98 درصد بود. اين داده¬ها نشان دهنده اثر محافظتي مناسب¬تر سه اسانس فلفل سياه، دارچين و زيره سياه نسبت به سه اسانس ديگر در جلوگيري از ايجاد آلودگي به اين آفت است.

51473

دانشگاه وليعصر رفسنجان

حشره شناسي

شهناز شهيدي نوقابي