تحليل عدم قطعيت مدل¬هاي نفوذ آب در خاك در دشت جيرفت

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

نفوذ آب به خاك يكي از مهم¬ترين اجزاي چرخه¬ي هيدرولوژي، به توانايي و استعداد خاك براي عبور آب مربوط مي¬باشد. توجه به فرآيند نفوذ آب در خاك يكي از الزامات رسيدن به توسعه پايدار در زمينه كشاورزي و حفط منابع طبيعي است. كاربري زمين بر ميزان نفوذ آب به خاك تأثير زيادي مي¬گذارد. مدل¬سازي در زمينه نفوذ آب به خاك از دقيق¬ترين روش¬هاي مطالعه اين پديده است، به اين منظور با هدف بهينه كردن پارامترهاي معادلات نفوذ آب به خاك براي هر كاربري زمين، پژوهش حاضر با عنوان تحليل عدم قطعيت مدل¬هاي نفوذ آب در خاك در دشت جيرفت در قالب 4 كاربري تعريف شد. بعد از انجام مطالعات صحرايي و اندازه-گيري نفوذ آب در خاك در سه مكش 2، 5 و 10 توسط دستگاه نفوذسنج مكشي، با استفاده از نرم¬افزار DISC داده¬هاي خام تبديل به پارامترهاي قابل استفاده در معادلات نفوذ آب به خاك شد. پارامترهاي هيدروليكي متعدد براي هر كدام از 4 كاربري انتخاب شده، محاسبه و برآورد شد. اين پارامترها با روش¬هاي آماري، در كاربري¬هاي مورد مطالعه با هم مقايسه و نقش كاربري زمين بر روي خصوصيات هيدروليكي خاك بررسي و منحني مشخصه¬ي رطوبتي به عنوان شاخصي از كل وضعيت هيدروليكي خاك (با توجه به نوع كاربري زمين) رسم شد. براي بهينه كردن كردن پارامترهاي معادلات نفوذ آب به خاك با توجه به نوع كاربري زمين، عدم¬قطعيت اين پارامترها براي هر كاربري بررسي شد. عدم¬قطعيت پارامترها هيدروليكي مورد نظر در قالب دو سناريو با استفاده از روش MCMC-DREAM در نرم-افزار متلب مورد مطالعه قرار گرفت. در قالب سناريو اول مقادير بهينه و محدوده¬ي عدم اطمينان براي 5 پارامتر معادله¬ي وودينگ (جذب-پذيري، رطوبت اوليه، رطوبت نهايي، هدايت هيدروليكي اوليه و هدايت هيدروليكي نهايي خاك) و در قالب سناريو دوم مقادير بهينه براي دو 2 پارامتر معادله¬ي گاردنر شامل طول درشت مويينگي و هدايت هيدروليكي اشباع خاك در هر كاربري به¬دست آمد، هم¬چنين ميزان حساسيت پارامترهاي معادلات وودينگ و گارنر نيز سنجيده و پارامترهاي حساس و غيرحساس در هر كاربري نسبت به اين معادلات شناسايي شد. در همه¬ كاربري¬هاي مورد مطالعه معادله¬ي وودينگ نسبت به دو پارامتر جذب¬پذيري و هدايت هيدروليكي نهايي خاك بيش¬ترين حساسيت و نسبت به هدايت هيدروليكي اوليه خاك كم¬ترين حساسيت را نشان داد در حالي كه معادله گاردنر در اكثر كاربري¬ها نسبت به پارامتر هدايت هيدروليكي اشباع خاك بيش¬ترين حساسيت را نشان داد.

51363

دانشگاه وليعصر رفسنجان

محسن پور رضا بيلندي -حسين شكفته

علوم خاك

حسين شيراني-علي اصغر بسالت پور