مطالعه وراثت برخي از صفات كمي رشد اوليه دانهال‌هاي پسته در گلخانه

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

به منظور مطالعه وراثت‌ برخي از صفات كمي رويشي دانهال‌هاي پسته (Pistacia vera L.) در گلخانه، تعداد هشت ژنوتيپ نر و 40 ژنوتيپ ماده در قالب طرح كاروليناي شمالي І تلاقي داده شدند و وراثت تعدادي از صفات رويشي و عناصر در دو محيط شوري و عدم شوري مورد مطالعه قرار گرفتند. به طور كلي در صفات مورد بررسي تنوع قابل توجهي مشاهده شد. نتايج تجزيه واريانس نشان داد كه نرهاي مورد مطالعه در شرايط عدم شوري از نظر صفات رويشي و عناصر بجز پتاسيم ريشه و نسبت پتاسيم به سديم اندام هوايي و ريشه در سطح احتمال پنج درصد تفاوت معني‌داري با يكديگر داشتند. اما نرها در شرايط شوري از نظر صفات رويشي بجز ارتفاع ساقه و وزن تر و خشك ريشه تفاوت معني‌داري نداشتند و از نظر عناصر نيز تنوع معني‌داري مشاهده نشد. تلاقي‌ها از نظر صفات رويشي و عناصر مورد بررسي تفاوت معني‌داري در سطح احتمال يك درصد نشان دادند و همچنين ماده‌ها در داخل نرها در شرايط شوري از نظر صفات رويشي و عناصر مورد مطالعه تفاوت معني‌داري در سطح احتمال 001/0 نشان دادند. بر اساس نتايج مقايسه ميانگين صفات رويشي نرها در شرايط عدم شوري بهترين ژنوتيپ m7 مي‌باشد و در شرايط شوري در صفت ارتفاع ساقه و وزن تر و خشك ريشه m5 بهترين ژنوتيپ مي‌باشد. عمل ژن‌ها در شرايط عدم شوري در صفات رويشي، افزايشي و در عناصر بجز سديم اندام هوايي، غالبيت مي‌باشد اما در شرايط شوري تنها در ارتفاع ساقه عمل ژن افزايشي است. بررسي همبستگي صفات نشان مي‌دهد كه همبستگي مثبت و معني‌داري بين صفت پتاسيم ريشه با وزن تر و خشك ريشه و با نسبت پتاسيم به سديم ريشه (***650/0=r) وجود دارد پس با افزايش پتاسيم ريشه ميزان نسبت پتاسيم به سديم ريشه نيز افزايش مي‌يابد. در تجزيه به عامل‌ها چهار عامل استخراج شد كه عامل اول به عنوان عامل صفات رويشي و عامل دوم به عنوان عامل موثر بر تحمل به شوري شناخته شد. به منظور مطالعه وراثت‌ برخي از صفات كمي رويشي دانهال‌هاي پسته (Pistacia vera L.) در گلخانه، تعداد هشت ژنوتيپ نر و 40 ژنوتيپ ماده در قالب طرح كاروليناي شمالي І تلاقي داده شدند و وراثت تعدادي از صفات رويشي و عناصر در دو محيط شوري و عدم شوري مورد مطالعه قرار گرفتند. به طور كلي در صفات مورد بررسي تنوع قابل توجهي مشاهده شد. نتايج تجزيه واريانس نشان داد كه نرهاي مورد مطالعه در شرايط عدم شوري از نظر صفات رويشي و عناصر بجز پتاسيم ريشه و نسبت پتاسيم به سديم اندام هوايي و ريشه در سطح احتمال پنج درصد تفاوت معني‌داري با يكديگر داشتند. اما نرها در شرايط شوري از نظر صفات رويشي بجز ارتفاع ساقه و وزن تر و خشك ريشه تفاوت معني‌داري نداشتند و از نظر عناصر نيز تنوع معني‌داري مشاهده نشد. تلاقي‌ها از نظر صفات رويشي و عناصر مورد بررسي تفاوت معني‌داري در سطح احتمال يك درصد نشان دادند و همچنين ماده‌ها در داخل نرها در شرايط شوري از نظر صفات رويشي و عناصر مورد مطالعه تفاوت معني‌داري در سطح احتمال 001/0 نشان دادند. بر اساس نتايج مقايسه ميانگين صفات رويشي نرها در شرايط عدم شوري بهترين ژنوتيپ m7 مي‌باشد و در شرايط شوري در صفت ارتفاع ساقه و وزن تر و خشك ريشه m5 بهترين ژنوتيپ مي‌باشد. عمل ژن‌ها در شرايط عدم شوري در صفات رويشي، افزايشي و در عناصر بجز سديم اندام هوايي، غالبيت مي‌باشد اما در شرايط شوري تنها در ارتفاع ساقه عمل ژن افزايشي است. بررسي همبستگي صفات نشان مي‌دهد كه همبستگي مثبت و معني‌داري بين صفت پتاسيم ريشه با وزن تر و خشك ريشه و با نسبت پتاسيم به سديم ريشه (***650/0=r) وجود دارد پس با افزايش پتاسيم ريشه ميزان نسبت پتاسيم به سديم ريشه نيز افزايش مي‌يابد. در تجزيه به عامل‌ها چهار عامل استخراج شد كه عامل اول به عنوان عامل صفات رويشي و عامل دوم به عنوان عامل موثر بر تحمل به شوري شناخته شد.

51208

دانشگاه وليعصر رفسنجان

اصغر رحيمي -علي تاج ابادي پور

اصلاح نباتات

حسين دشتي