تأثير باكتري‌هاي ريزوسفري توليد كننده سيدروفور و كلات‌هاي آهن (سكوسترين 138 و Fe-EDTA) بر رشد و جذب عناصر غذايي سورگوم (Sorghum bicolor L.)

دانشگاه ولي عصر (عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

ميزان آهن قابل استفاده در خاك‌هاي آهكي با pH بالا براي گياهان حساس به كمبود آهن، از جمله سورگوم، كم است كه اين كمبود سبب اختلال در رشد و نمو گياه مي‌شود. به منظور بررسي تأثير كاربرد باكتري‌هاي ريزوسفري توليد كننده سيدروفور و كلات آهن بر رشد و جذب عناصر غذايي در سورگوم، آزموني به صورت فاكتوريل و در قالب طرح كاملاً تصادفي شامل دو فاكتور باكتري‌هاي توليد كننده سيدروفور (Pseudomonas putida p159، Pseudomonas sp. T17-4، Bacillus sp. B96 و بدون باكتري) و آهن با غلظت 10 ميلي‌گرم بر كيلوگرم (از منبع سكوسترين آهن 138و Fe-EDTA و عدم استفاده از كلات) هر كدام در چهار تكرار به اجرا در‌آمد. نتايج حاصل از پژوهش نشان داد، كاربرد كلات آهن از دو منبع (سكوسترين آهن 138و Fe-EDTA) باعث افزايش وزن خشك و تر گياه، سطح برگ، شاخص كلروفيل، قطر و طول ساقه گرديد. كاربرد كلات¬هاي آهن سبب افزايش غلظت و جذب عناصر آهن، روي و مس و كاهش غلظت منگنز در مقايسه با تيمار شاهد شد. همچنين افزودن كلات آهن موجب افزايش غلظت و جذب فسفر و منيزيم و جذب پتاسيم گرديد. استفاده از باكتري‌هاي توليد كننده سيدروفور تمام شاخص‌هاي رويشي به ‌غير از طول و قطر ساقه را افزايش دادند. كاربرد اين باكتري¬ها¬ در مقايسه با شاهد، باعث افزايش جذب عناصر منگنز، روي، مس ، پتاسيم، منيزيم، كلسيم و غلظت و جذب فسفر شدند. از بين جدايه‌هاي مورد استفاده در اين آزمون، جدايه¬هاي B96 و T17-4 موثرترين در افزايش جذب مس و پتاسيم بودند. باكتري‌هاي توليد كننده سيدروفور بر غلظت عناصر منگنز و روي تأثير مثبت ولي بر غلظت آهن و مس در خاك ريزوسفري تأثير معني‌داري نداشتند. همچنين نتايج اين تحقيق حاكي از تأثير مثبت كلات آهن بر غلظت عناصر آهن، روي، مس و منگنز در خاك ريزوسفري بود. كاربرد توأم تيمارهاي كلات آهن و باكتري توانست به‌طور معني‌داري مقدار كربن آلي محلول در خاك ريزوسفري را افزايش دهد. نتايج همبستگي بين كربن آلي محلول و غلظت عناصر آهن، روي، مس و منگنز در خاك ريزوسفري نشان داد كه يك ارتباط پويا بين افزايش كربن آلي محلول و زيست فراهمي عناصر در خاك وجود داشت. در مجموع نتايج اين تحقيق نشان داد كه كاربرد كلات Fe-EDTA در مقايسه با كلات Fe-EDDHA نقش موثرتري بر رشد و تغذيه گياه سورگوم داشت. در ضمن دو سويه T17-4 و B96 نقش موثري در بهبود رشد و تغذيه گياه به¬خصوص عنصر فسفر داشتند. همچنين كاربرد همزمان كلات Fe-EDTA با سويه T17-4 موثرترين تيمار بر رشد و تغذيه گياهان بود.

51032

دانشگاه وليعصر رفسنجان

روح الله صابري ريسه

خاكشناسي

پيمان عباس زاده دهجي -عبدالرضا اخگر