تاثير نيتروژن و سيليسيم بر برخي خصوصيات مورفولوژيكي و فيزيولوژي دانهال هاي پسته تحت تنش شوري

دانشگاه ولي عصر(عج)

كارشناسي ارشد

در سال¬هاي اخير يكي از مشكلات كشت و كار پسته افزايش شوري خاك و آب آبياري است كه كميت و كيفيت پسته را كاهش مي¬دهد. شوري خاك از جمله عوامل تنش¬زاي محيطي مي¬باشد كه علاوه بر اختلال و كاهش قابليت جذب آب توسط ريشه¬ها، گياهان را نيز از نظر تغذيه¬اي و فرآيند¬هاي متابوليكي دچار مشكل مي¬نمايند. به منظور بررسي تأثير نيتروژن و سيليسيم در شرايط شور بر رشد، تركيب شيميايي، تغييرات فيزيولوژيك و اكوفيزيولوژيك، تنظيم كننده¬هاي اسمزي و روابط آبي پسته يك آزمايش گلخانه¬اي در قالب طرح كامل تصادفي، به صورت فاكتوريل و با سه تكرار بر روي رقم بادامي ريز زرند انجام شد. تيمارها شامل سه سطح نيتروژن (صفر، 60 و 120 ميلي‌گرم در كيلوگرم خاك از منبع نيترات آمونيم) و سه سطح سيليسيم (صفر، يك و دو ميلي‌مولار)، از منبع اسيد سيليسيك به صورت مصرف خاكي و سه سطح شوري(صفر، 1500 و 3000 ميلي‌گرم در كيلوگرم خاك) از منبع كلريد سديم و كلريد كلسيم به¬نسبت دو به يك بودند. نتايج نشان داد، شوري موجب كاهش معني¬دار پارامترهاي رشدي (ارتفاع و قطر ساقه، سطح برگ و وزن خشك اندام هوايي و ريشه)، روابط آبي (محتواي نسبي آب برگ)، نسبت Fv/Fm، ميزان رنگيزه¬هاي فتوسنتزي و كارتنوئيدها شد. مصرف توأمان 60 ميلي¬گرم نيتروژن در كيلوگرم خاك و دو ميلي¬مولار سيليسيم مقدار اين پارامترها را در شرايط شور با افزايش مواجه ساخت، به گونه¬اي كه سطح برگ، وزن خشك اندام هوايي و ريشه به¬ترتيب 13، 20 و 37 درصد و هم¬چنين كلروفيل a، كلروفيل b و كارتنوئيدها به¬ترتيب 30، 48 و 27 درصد نسبت به شاهد افزايش يافت. نتايج اين آزمايش هم¬چنين نشان داد، در محيط شور غلظت نيتروژن، پتاسيم، سيليسيم و منگنز كاهش يافت، اما مصرف توأمان نيتروژن و سيليسيم غلظت اين عناصر را افزايش داد. در شوري 3000 ميلي¬گرم كلريد سديم و كلسيم در كيلوگرم خاك غلظت پرولين افزايش يافت، ليكن مصرف توأمان 60 ميلي¬گرم نيتروژن در كيلوگرم خاك و دو ميلي¬مولار سيليسيم غلظت اين پارامتر¬ها را 36 درصد نسبت به شاهد (در همان سطح شوري) افزايش و به اين¬ترتيب دانهال¬هاي پسته را در مقابله با فشار اسمزي و راديكال¬هاي آزاد محافظت نمود. براساس نتايج به¬دست آمده از اين پژوهش، مي¬توان نتيجه گرفت كه در شرايط شور، مصرف توأمان نيتروژن و سيليسيم از طريق بهبود پارامتر¬هاي رويشي و فتوسنتزي و هم¬چنين افزايش غلظت عناصر غذايي، عملكرد گياه پسته را بهبود مي¬بخشد.

50585

دانشگاه وليعصر رفسنجان

احمد تاج آبادي پور-عبدالرضا اخگر

علوم خاك

وحيد مظفري