بررسي تطبيقي انديشه هاي عرفاني هرمان هسه و اقبال لاهوري با تكيه برمقوله ابليس

دانشگاه ولي عصر﴿عج﴾

كارشناسي ارشد

در ميان نويسندگان ، مؤلّفان و شعرا كساني هستند كه در آثارشان به عرفان توجّه كرده و تأليفات آنان مشحون از رگه ها و انديشه هاي عرفاني است . از جملة آنها اقبال لاهوري و هرمان هسه هستند كه در اين پژوهش با توجّه به مناطق جغرافيايي متفاوت، انديشه هاي عرفاني آنان بررسي مي شود . در آثار عرفاني به طور معمول به موضوع شيطان و جايگاه او نگاه ويژه اي شده است . با توجّه به اين كه دو متفكّر ياد شده تقريباً نگاه يكساني به مقولة شيطان دارند، در اين پژوهش، با بررسي نظريات عرفا در خصوص شيطان به مقايسة تطبيقي نظريات اقبال لاهوري و هرمان هسه پرداخته مي شود .هدف از اين جستار نشان دادن وجوه اشتراك و افتراق نظريات دو نويسنده در خصوص شيطان است . حاصل پژوهش نشان مي دهد كه از نظر هر دو نويسنده، شيطان نيرويي مستقل در جهان است و بر پاية اين بينش، شيطان جلوه و ظهور چهرة خداوند است كه يادآور نظريه هاي گنوسي است، ولي در نظر اقبال لاهوري، تجسّم شيطان به عنوان يك سياست باز است كه بر امتيازات محرز و بي چون و چراي خود بر آدمي پاي مي فشرد و شوربختي خود را به سرنوشت و تقدير گره مي زند.

50281

دانشگاه وليعصر رفسنجان

محسن پورمختار

زبان و ادبيات فارسي

حميد جعفري قريه علي