بررسي تكامل شخصيت قهرمان در منطق الطير

منطق‌الطير، يكي از آثار شيخ فريدالدين عطار نيشابوري، ظرفيت‎هاي بسياري براي انواع خوانش‌هاي رمز گشايانه دارد. يكي از شيوه‌هاي مناسب براي درك ساختار رمزي داستان‌هاي اين كتاب، تطبيق و تحليل آن‌ها بر مبناي ‌الگوي سفر قهرمان جوزف كمپبل است. جوزف كمپبل اسطوره‌شناس آمريكايي كه از شاگردان مكتب يونگ بود، با طرح الگوي اسطوره‌اي سفر قهرمان، دريچه‌اي تازه به روي تحليل و بررسي آثار ادبي جهان گشود. در پژوهش حاضر، دو داستان اصلي منطق‌الطير يعني داستان سفر مرغان و داستان شيخ صنعان را از همين منظر بررسي كرده‌ايم، بر اساس نتايج اين پژوهش در اين دو داستان سفر پاسخي است به نيازهاي قهرمان نيازهايي چون جبران يك نقصان، يافتن شخص يا اشخاصي، دست يافتن به گنج. اين سفرها راهي به درون قهرمانان مي‌گشايند و از روان او سه روند اين سفرها در دنياي درون قهرمان و در طيّ مراحل عزيمت، تشّرف و بازگشت صورت مي‌گيرد و قهرمان را متحوّل مي‌سازد. بر اساس ديگر يافته هاي اين پژوهش، در مقايسه با الگوي كمپبل، برخي از مراحل اصلي و فرعي از داستان‌ها حذف شده است. هم‌چنين ترتيب كلي الگوي سفر قهرمان در آن رعايت نشده است.

50162

دانشگاه وليعصر رفسنجان

جليل شاكري

زبان و ادبيات فارسي

سعيد حاتمي