اثر گلايسين¬بتائين بر جوانه-زني و رشد رويشي گلرنگ در شرايط تنش شوري

دانشگاه ولي عصر﴿عج﴾

ارشد

اين پژوهش به منظور بررسي اثر گلايسين¬بتائين بر خصوصيات جوانه¬زني و رشد رويشي گلرنگ در شرايط تنش شوري در دو آزمايش مجزاء در آزمايشگاه و گلخانه انجام شد. در آزمايشگاه ابتدا بذرهاي گلرنگ رقم صفه در محلول¬هاي 0، 10، 30 و 60 ميلي¬مولار گلايسين¬بتائين براي مدت 8 ساعت خيسانده شدند. جوانه¬زني و رشد اوليه گياهچه با استفاده از نمك كلريد¬سديم در سطح 0، 50، 100 و 150 ميلي¬مولار بررسي گرديد. در گلخانه نيز از مرحله 4 برگي به بعد، براي اعمال تيمارهاي شوري (0، 50، 100 و 150 ميلي¬مولار) غلظت¬هاي نمك مورد نظر با استفاده از كلريد سديم در محلول غذايي هوگلند تهيه و به گلدان¬ها اضافه شد، سپس محلول¬پاشي با گلايسين-بتائين (0، 10، 30 و 60 ميلي¬مولار) انجام گرفت. نتايج آزمايش جوانه-زني نشان داد كه تنش شوري، محتواي مالون¬دي¬آلدئيد(MDA) ، كربوهيدرات كل، پرولين، سديم، نسبت سديم به پتاسيم، فعاليت آنزيم كاتالاز ((CAT و سوپر اكسيد¬ديسموتاز (SOD) را افزايش و محتواي پروتئين، پتاسيم و فعاليت آنزيم پراكسيداز (POD) را كاهش داد و سبب كاهش درصد و سرعت جوانه¬زني گرديد. در تمامي سطوح تنش، گلايسين¬بتائين 60 ميلي¬مولار طول ريشه¬چه و ساقه¬چه را نسبت به تيمار بدون پرايم افزايش داد و سبب كاهش ميزان MDA و افزايش كربوهيدرات كل و پرولين نسبت به تيمار بدون پرايم گرديد. در تمامي سطوح تنش، پرايم با گلايسين¬بتائين ميزان سديم و نسبت سديم به پتاسيم و فعاليت آنزيم پراكسيداز را كاهش و ميزان پتاسيم و فعاليت آنزيم كاتالاز و سوپر¬اكسيد¬ديسموتاز و پروتئين را افزايش و سبب افزايش درصد و سرعت جوانه¬زني شد. در آزمايش گلخانه¬اي نيز تنش شوري با كاهش محتواي¬نسبي¬آب برگ (RWC)، كلروفيل، كاروتنوئيد و پروتئين¬ها سبب كاهش پتانسيل اسمزي، جذب آب و عناصر غذايي و كاهش ميزان فتوسنتز و با افزايش ميزان MDA موجبات تنش اكسيداتيو را فراهم كرد و موجب كاهش اندازه و وزن خشك گياه شد. با افزايش شوري ميزان سديم، نسبت سديم به پتاسيم، كربوهيدرات كل، پرولين و نيز گلايسين¬بتائين افزايش و ميزان پتاسيم و كلسيم كاهش يافت. در تمامي سطوح تنش، گلايسين¬بتائين 60 ميلي¬مولار طول ريشه¬، طول ساقه، ميزانRWC و رنگيزه¬هاي فتوسنتزي را نسبت به تيمار بدون محلول-پاشي افزايش داد. گلايسين¬بتائين 30 و 60 ميلي¬مولار سبب افزايش كربوهيدرات كل، پرولين و گلايسين¬بتائين دروني نسبت به تيمار شاهد گرديد. در تمامي سطوح تنش، محلول¬پاشي با گلايسين¬بتائين سبب افزايش فعاليت آنزيم كاتالاز، پروتئين و كاهش فعاليت آنزيم پراكسيداز و MDA شد و بر فعاليت آنزيم سوپراكسيد¬ديسموتاز بي¬تاثير بود. محلول-پاشي گلايسين¬بتائين ميزان سديم و نسبت سديم به پتاسيم را كاهش و ميزان پتاسيم و كلسيم را افزايش داد. در مجموع نتايج نشان داد كه استفاده از 60 ميلي¬مولار گلايسين¬بتائين بيشترين اثر را در ايجاد تحمل به تنش در گياه گلرنگ داشت و موجب بهبود رشد رويشي و نهايتاً سازگاري گياه گلرنگ در شرايط شور گرديد.

50075

دانشگاه وليعصر رفسنجان

شهاب مداح حسيني

مهندسي كشلورزي -زراعت

بتول مهدوي