تحليل عشق در غزليات سنايي ،خاقاني ،عطار

دانشگاه ولي عصر﴿عج

ارشد

غزل يكي از كهن‌ترين قالب‌هاي شعر فارسي است. غزل سرگذشت دل است و پيوندي ناگسستني با عشق دارد. عشق يگانه مفهوم شايعي است كه عوام و خواصّ، هر يك به فراخور درك خويش با آن مواجه هستند. اين پژوهش به بررسي و شناسايي عشق و مضامين مرتبط به آن در غزليات سنايي، خاقاني و عطار پرداخته است. مضامين و گاهي بيان موضوعات عاشقانه با طرح مسائل اجتماعي در هم مي‌آميزد كه نمونه‌هاي روشن آن در غزليات سنايي، خاقاني و عطار ديده مي‌شود. بخشي از اين پژوهش به شيوه‌ي اعتراض سه شاعر ياد شده نسبت به فساد جامعه خود اختصاص دارد. بخش ديگر پژوهش به نقش اين سه شاعر بزرگ در تكامل غزل فارسي پرداخته و بيان داشته است كه خاقاني چگونه به ‌عنوان حلقه‌ي اتصال سنايي و عطار قرار مي‌گيرد و عطار چگونه غزل عارفانه را به اوج مي‌رساند. اين پژوهش بخش اساسي كار خود را در بررسي مضامين عشق در غزليات عاشقانه سنايي، خاقاني و عطار قرار داده است و حاصل پژوهش نشان مي دهد؛ در غزليات عاشقانه سنايي شصت و پنج مضمون در ارتباط با عشق يافت شده و در غزليات عاشقانه خاقاني پنجاه و هفت مضمون و در غزليات عاشقانه عطار هفتاد و يك مضمون يافت شد كه سي و چهار مضمون از اين مضامين در غزليات اين سه شاعر مشترك است. عمده‌ترين مضمون در غزليات عاشقانه سنايي آه و اشك و در غزليات عاشقانه خاقاني صبر و در غزليات عاشقانه عطار مضمون درد و درمان است و شواهد مناسب شعري براي هر يك از مضامين ذكر شده است. سپس به مقايسه و بررسي اين مضامين در غزليات اين سه شاعر پرداخته شده و در پايان آماري از درصد اين مضامين به صورت نمودار ارائه شده است.

49953

دانشگاه وليعصر رفسنجان

حميدجعفري قريه علي

زبان و ادبيات فارسي

روئين تن فرهمند