خالص سازي وشناسايي مولكولي و مورفولوژيكي قارچ هاي ميكروريز آربرسكولار در برخي مناطق سيب زميني

دانشگاه ولي عصر﴿عج﴾

ارشد

سيب‌زميني گياهي يك‌ساله با نام علمي Solanum tuberosum L.، از نظر گياه‌شناسي به خانواده Solanaceae تعلق دارد. اين گياه به‌دليل دارا بودن ريشه‌هاي سطحي در جذب عناصر خاك به ويژه فسفر كارايي بالايي ندارد. فسفر از مهم‌ترين عناصري است كه در رابطه همزيستي ميكوريزايي به‌طور فعال و در سطح وسيع جذب مي‌شود. همزيستي سيب‌زميني با قارچ‌هاي ميكوريز آربوسكولار به‌طور قابل توجهي كمبود فسفر آن را جبران مي‌نمايد. به‌منظور شناسايي قارچ‌هاي ميكوريز آربوسكولار همزيست با ريشه سيب‌زميني، نمونه‌برداري از خاك به‌ همراه ريشه گياهان در طي سال‌هاي 1394-1392 و در فصول مختلف سال از برخي شهرهاي استان‌هاي آذربايجان‌غربي، اصفهان، كرمان، گلستان و خراسان‌رضوي انجام گرفت. به‌منظور به‌دست‌آوردن اسپورهاي سالم و فراوان جهت شناسايي مورفولوژيكي، مولكولي و خالص‌سازي از روش كشت تله گلداني با گياهان ذرت و سورگوم استفاده شد. اسپورها با روش الك مرطوب جدا شده و براساس ويژگي‌هاي مورفولوژيكي گروه‌بندي شدند. اسلايدهاي ميكروسكوپي دائمي در محلول معرف ملزر - PVLG تهيه و ويژگي‌هاي موفولوژيكي اسپورها مورد بررسي قرار گرفت. استخراج DNA از تك اسپور صورت گرفت. ناحيه 18S rDNAبا روش PCR آشيانه‌اي، با استفاده از آغازگرهاي AML1 و NS4 در مرحله اول، AML1 و AML2 در مرحله دوم تكثير گرديد. پس از خالص‌سازي باندها از ژل، تعيين‌ توالي از يك يا دو طرف انجام شد. پس از تجزيه و تحليل فيلوژنتيكي به‌ همراه روش‌هاي شناسايي مورفولوژيكي گونه‌هاي Claroideoglomus etunicatum*، C. lamellosum*، Diversispora aurantia*، D. celata*، D. spurca*، Entrophospora infrequens*، Funneliformis caledonius*،F. geosporus ، F. mosseae، Glomus badium،Pacispora franciscana* ،Rhizophagus clarus ،R. intraradices* ، R. irregularis*،Septoglomus constrictum ،Se. deserticola* و Scutellospora calospora* شناسايي گرديدند. گونه‌هايي كه با علامت  مشخص شده‌اند براي ميكوفلور سيب‌زميني جديد مي‌باشند. سه گونه‌ D. celata، D. spurca و R. irregularis براي فلور قارچي ايران جديد مي‌باشند. تمامي جدايه‌هاي مورد بررسي به روش كشت چند اسپوري خالص‌سازي شدند. گونه‌هاي F. caledonius،F. mosseae ، R. intraradices و R.irregular و نيز جدايه‌هاي D1 و D16 خالص‌ گرديدند. به‌دليل محدود، متغير و متنوع بودن صفات مورفولوژيكي و شباهت بسيار زياد برخي گونه‌ها، تلفيق روش‌هاي مولكولي و مورفولوژيكي از دقت و اطمينان بسيار بالاتري در شناسايي و تاكسونومي اين گروه از قارچ‌ها برخوردار مي‌باشد.

49715

دانشگاه وليعصر رفسنجان

پژمان خدايگان-حسين علايي

بيماري شناسي

ابراهيم صداقتي