مقايسه اثر منابع مختلف آهن بر عملكردوخصوصيات فيزيولوژي سه رقم كاهو در سيستم هيدروپونيك

دانشگاه ولي عصر ﴿عج﴾ رفسنجان

ارشد

آهن چهارمين عنصر روي پوسته زمين است. فرم قابل جذب آن به صورت Fe2+ و Fe3+ مي-باشد. آهن به عنوان جزئي از آنزيم¬هاي دخيل در انتقال الكترون (واكنش¬هاي اكسيداسيون و احيا) مانند سيتوكروم¬ها و همچنين در انتقال الكترون و پروتون در ميتوكندري و فتوسنتز نقش مهمي را ايفا مي¬كند. كمبود آهن باعث كاهش و اختلال در فتوسنتز شده كه ارتباط مستقيم با كاهش انتقال الكترون دارد. در هنگام كاهش آهن كلروپلاست سلول گياهي كوچك مي¬شود و تعداد تيلاكوئيد در كلرپلاست كاهش مي¬يابد و همچنين گياهان تحت كمبود آهن فاقد ريبوزم هستند در نتيجه غلظت رنگدانه¬ها كاهش يافته و فتوسنتز كاهش مي¬يابد. در صورت كمبود آهن، مقدار سبزينه در سلول‌هاي برگي كاهش يافته و رنگ پريده به نظر مي‌آيند. بطور معمول در خاك به حد كافي آهن وجود دارد كه از نوع قابل جذب براي گياه نمي¬باشد، بنابراين لازم است كه آهن مورد نياز گياه به شكل محلول (كه عمدتا از طريق كلات¬هاي آهن امكان پذير است) در دسترس گياه قرارگيرد. به منظور مقايسه اثر منابع مختلف آهن بر عملكرد و خصوصيات فيزيولوژيكي سه رقم كاهو در سيستم هيدروپونيك، پژوهشي با دو آزمايش جدا از هم در قالب طرح كاملاً تصادفي اجرا گرديد. آزمايش اول در سيستم لايه نازك محلول غذايي NFT)) انجام شد. فاكتورها شامل رقم در دو سطح (كاهوي برگي گاردسكو و پيچ گاردسكو) و كودهاي آهن در سه سطح (سولفات آهن، Fe-EDDHA و آهن نانو) بود. آزمايش دوم نيز در سيستم كشت عميق اجرا گرديد. رقم استفاده شده در اين آزمايش كاهو برگي رقم گريناتون و تيمارها شامل انواع كودهاي آهن در هشت سطح (صفر (شاهد)، سولفات آهن، Fe-EDDHA، آهن نانو، آمينوكلات، Fe-EDTA، Fe-DTPA و محلول پاشي آمينوكلات) بود. صفات وزن تر و خشك اندام هوايي و ريشه، ارتفاع، طول و عرض برگ، رنگدانه‌هاي فتوسنتزي، حداكثر عملكرد كوانتومي فتوسيستم II (Fv/Fm)، شاخص كارايي فتوسنتزي (PI)، قندهاي محلول، ميزان پرولين، شاخص رنگ و غلظت عناصر غذايي گياه مورد بررسي قرار گرفتند. نتايج آزمايش اول نشان داد كه در بين منابع آهن استفاده شده بهترين عملكرد و خصوصيات فيزيولوژيكي مربوط به تيمار Fe-EDDHA و كاهوي برگي رقم كاردسكو بود اما بيشترين ميزان جذب عناصر غذايي به تيمار Fe-EDDHA و كاهوي پيچ رقم گاردسكو تعلق داشت. در آزمايش دوم نيز مشخص گرديد در بين منابع آهن استفاده شده بهترين عملكرد و نتايج مربوط به تيمار Fe-DTPA بود و بعد از آن Fe-EDDHA قرار داشت. با توجه به نتايج فوق، كاربرد كلات¬هاي Fe-EDDHA و Fe-DTPA براي افزايش عملكرد كاهو در سيستم هيدروپونيك توصيه مي¬گردد.

49435

دانشگاه وليعصر رفسنجان

باغباني

حميدرضا روستا