تاثير تنظيم¬كننده¬هاي رشد و ريزنمونه¬هاي مختلف بر كالوس¬زايي گياه آنغوزه (Ferula assa-foetida L.) در شرايط درون شيشه¬اي

دانشگاه ولي عصر

ارشد

به¬منظور يافتن بهترين محيط¬كشت و ريزنمونه براي كالوس¬زايي و جنين¬زايي سوماتيكي گياه آنغوزه در شرايط درون¬¬شيشه¬اي پژوهشي در سه مرحله¬ انجام شد. مرحله¬ي نخست اين پژوهش با 42 تيمار هورموني و 5 ريزنمونه در چهار تكرار انجام شد. مرحله دوم نيز با تيمار هورموني مشابه مرحله¬ي اول و كالوس حاصل از 3 ريزنمونه در محيط¬كشت¬هاي جامد و مايع و در سه تكرار انجام گرديد. مرحله¬ي سوم كه با هدف باززايي غيرمستقيم انجام شد با 17 تيمار هورموني، كالوس حاصل از سه ريزنمونه و دو محيط¬كشت MS و MS2/1 و در سه تكرار بود. تمام مراحل پژوهش حاضر به¬صورت فاكتوريل و در قالب كاملا تصادفي انجام شد. نتايج آزمايش نخست نشان داد كه ريشه¬چه توانايي بيشتري براي القاي كالوس دارد و كالوس حاصل از اين ريزنمونه وزن و ميانگين قطر كالوس بيشتري نسبت به ريزنمونه¬هاي ديگر داشت. نتايج نشان داد كه ريشه¬چه تحت تاثير تركيب 2 ميلي¬گرم بر ليتر 2,4-Dبا 1 ميلي¬گرم بر ليتر Kin و جنين برش¬خورده و هيپوكوتيل در غلظت 2 ميلي¬گرم بر ليتر 2,4-Dبيشترين كالوس را القا كردند اما 1 ميلي¬گرم بر ليتر BA در ريشه¬¬چه، تركيب 2 ميلي-گرم بر ليتر 2,4-D و 5/0 ميلي¬گرم بر ليتر BA در هيپوكوتيل و تركيب 2 ميلي¬گرم بر ليتر 2,4-D و Kin در جنين برش¬خورده بيشترين ميانگين قطر را داشتند. در مرحله¬ي دوم كه با هدف تكثير كالوس انجام گرديد نتايج نشان داد كه در محيط¬كشت جامد كالوس حاصل از هيپوكوتيل تحت تاثير تركيب 2 ميلي¬گرم بر ليتر 2,4-D و BA و ريشه¬چه تحت تاثير غلظت 1 ميلي¬گرم بر ليتر BA در تركيب با 2 ميلي¬گرم بر ليتر 2,4-Dبهترين تيمار براي تكثير كالوس بودند. كالوس حاصل از جنين برش¬خورده در محيط¬كشت حاوي 2 ميلي¬گرم بر ليتر Kin و 2,4-D بيشترين سرعت رشد نسبي و نرخ رشد ويژه را داشت و بهترين تيمار از نظر شاخص رشد و وزن نهايي كالوس در تيمار 1 ميلي¬گرم بر ليتر Kin و 2 ميلي¬گرم بر ليتر 2,4-D حاصل شد. در كشت تعليقي تيمار متفاوتي جهت توليد كالوس مناسب بود به اين ترتيب كه كالوس حاصل از جنين برش¬خورده تحت تاثير تركيب 1 ميلي¬گرم بر ليتر 2,4-D و 5/0 ميلي¬گرم بر ليتر Kin بيشترين وزن نهايي و بهترين شاخص رشد كالوس و تركيب Kin با غلظت 5/0 ميلي¬گرم بر ليتر و 2,4-Dبا غلظت 2 ميلي¬گرم بر ليتر منجر به بيشترين سرعت رشد نسبي و نرخ رشد ويژه گرديد. در هيپوكوتيل غلظت 1 ميلي¬گرم بر ليتر 2,4-D و در ريشه¬چه غلظت 2 ميلي¬گرم بر ليتر 2,4-D و Kin در تركيب با هم جهت افزايش رشد كالوس مناسب بود. در پژوهش حاضر مشخص گرديد كه كالوس حاصل از گياه آنغوزه توانايي توليد جنين¬هاي سوماتيكي را دارد و كالوس حاصل از ريشه¬چه و هيپوكوتيل پتانسيل جنين¬زايي را دارند.

49237

دانشگاه وليعصر رفسنجان

محمود رقامي،محمد مقدم

باغباني

محمدرضاپيرمرادي