تأثير گياه ميزبان و كنه¬ي گياه¬خوار Tetranychus urticae در رفتار كاوشگري كنه¬ي شكارگر Phytoseiulus persimilis

دانشگاه ولي عصر

ارشد

كنه‌ي تارتن دولكه‌اي (Tetranychus urticae Koch)آفتي پلي‌فاژ با دامنه‌ي ميزباني بسيار بالا است كه از 150 گونه گياه ميزبان كه داراي ارزش اقتصادي‌اند تغذيه مي‌كند و به علت توانايي در بروز مقاومت به آفت كش‌ها همواره مورد توجه بوده‌ است. يكي از شكارگرهاي مهم كنه‌ي تارتن، كنه‌ي شكارگر Phytoseiulus persimilis Athias-Henriotاست كه امروزه در سرتاسر جهان براي كنترل كنه‌ي تارتن روي محصولات مختلف به كار مي‌رود. كنه‌هاي شكارگر براي تعيين موقعيت طعمه‌ي خود از رايحه‌هاي القايي گياه ناشي از گياه‌خواري (HIPV's) استفاده مي‌كنند. به انگيزه‌ي بررسي نقش مواد فرار گياه ميزبان (Glv,s) و مواد فرار گياه ناشي از گياه‌خواري (HIPV's) و هم‌چنين مواد فرار طعمه‌ي درگير در رفتار كاوشگري كنه‌ي شكارگر P. persimilis، اين پژوهش با استفاده از يك بوسنج Y شكل در آزمايشگاه انجام شد. تمامي آزمايش‌ها در دماي 1±25 درجه‌ي سلسيوس، رطوبت نسبي 60-80 درصد و دوره‌ي نوري 16 ساعت روشنايي و 8 ساعت تاريكي انجام شد. نتايج اين پژوهش‌ نشان مي‌دهد كه كنه‌هاي شكارگر به صورت معني‌دار به مواد فرار برگ‌هاي لوبياي آلوده به كنه‌ي تارتن دولكه‌اي جلب شدند. هم‌چنين آن‌ها به سمت مواد فرار كنه‌هاي تارتن دولكه‌اي و توليدات قابل مشاهده‌ي آن‌ها نيز مقداري جلب شدند. كنه‌هاي شكارگر بين برگ‌هاي آلوده با كنه‌ي تارتن دولكه‌اي و برگ‌هاي آلوده بدون كنه‌ي تارتن دولكه‌اي (برگ‌هاي آلوده به كنه‌ي تارتن كه كنه‌ي تارتن و توليدات قابل مشاهده‌ي آن‌ها از روي گياه حذف شدند) و هم‌چنين بين برگ‌هاي غير آلوده و هواي پاك تفاوتي قائل نشدند. هم‌چنين كنه‌هاي شكارگر به سمت برگ‌هايي كه به صورت مكانيكي به وسيله‌ي كاغذ سمباده خسارت ديده بودند جلب نشدند. اين نتايج نشان مي دهد كه P. persimilis قادر است تا انواعي از مواد شيميايي را از طعمه و برهم‌كنش طعمه-ميزبان دريافت كند. در آزمايش ديگري پاسخ كنه‌هاي شكارگر به نمونه‌ي سنتزي متيل ساليسيلات (MeSA)، به عنوان يك بخش مهم از مخلوط مواد فرار ساطع شده از گياهان آلوده به كنه‌ي تارتن دولكه‌اي در 11 غلظت مختلف در رنج (002/0- 200) مورد بررسي قرار گرفت. مشاهده شد كه متيل ساليسيلات كنه‌هاي شكارگر را در غلظت‌هاي 02/0 تا 20 ميكروگرم جلب مي‌كند. بيش‌ترين ترجيح براي كنه‌هاي شكارگر در غلظت 2/0 ميكروگرم ديده شد و غلظت‌هاي 100 و 200 ميكروگرم براي كنه‌هاي شكارگر دوركننده بودند. نتايج اين پژوهش نشان مي دهد كه استفاده از نمونه سنتزي متيل ساليسيلات باعث افزايش جلب و در نتيجه افزايش كنترل بيولوژيك كنه هاي آفت توسط كنه شكارگر P. persimilis مي شود. هم‌چنين در پژوهش حاضر نقش تجربه در تغيير رفتار كنه‌ي شكارگر P. persimilis مورد بررسي قرار گرفت، نتايج آزمايش‌ها نشان داد كه پاسخ كنه‌هاي شكارگر به مواد فرار ارتباط زيادي با تركيب گياه- طعمه‌ي مورد استفاده قبل از بلوغ دارد و هم‌چنين تجربه، ترجيح كنه‌هاي شكارگر را تغيير مي‌دهد. هم‌چنين يادگيري كنه‌هاي شكارگر براي برقراري ارتباط بين تحريكات مثبت (طعمه‌ي گياه‌خوار، كنه‌ي تارتن دولكه‌اي) يا تحريكات منفي (گرسنگي) با نشانه‌هاي شيميايي ( رايحه‌هاي القايي گياه يا تركيبات فرار برگ سبز) مشخص شد.

49210

دانشگاه وليعصر رفسنجان

گياهپزشكي

مليحه لطيفي ،مهدي ضياالديني