ارزيابي تنوع ژنتيكي ژنوتيپ‌هاي دستنبوي ايران (Cucumis melo L. var. Dudaim) با استفاده از نشانگرهاي مورفولوژيكي و مولكولي RAPD

دانشگاه ولي عصر

ارشد

به منظور بررسي تنوع ژنتيكي توده‌هاي دستنبو، تعداد 28 ژنوتيپ از سراسر كشور گرد‌آوري و با استفاده از نشانگرهاي مورفولوژيكي و مولكولي RAPD بررسي شدند. اين پژوهش به دو صورت جداگانه به اجرا درآمد. در آزمايش نخست، توده‌هاي دستنبو در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در سه تكرار كشت شد. در اين آزمايش تنوع مورفولوژيكي ژنوتيپ‌هاي دستنبو با استفاده از توصيف‌نامه ملون IPGRI مورد بررسي قرار گرفت. نتايج تجزيه واريانس تفاوت معني‌داري در سطح يك درصد براي همه صفات ارزيابي‌شده در بين ژنوتيپ‌هاي دستنبو نشان داد. همچنين نتايج حاصل از مقايسه ميانگين‌ها نشان داد كه بيشترصفات در ژنوتيپ¬هاي مورد مطالعه اختلاف معني‌داري با هم دارند. بر اساس يافته‌هاي پژوهش حاضر، تجزيه همبستگي صفات نشان داد كه وزن ميوه با صفات طول ميوه، عرض ميوه، طول حفره داخلي، عرض حفره داخلي و طول بذر همبستگي مثبت و معني‌داري ‌دارد. همچنين عملكرد ميوه با تعداد بذر در ميوه همبستگي منفي دارد. با توجه به مدل رگرسيوني به‌دست آمده، صفات قطر طوقه و ضخامت گوشت ميوه بيشترين تاثير در متغير عملكرد داشتند. در تجزيه صفات به عامل‌ها 8 عامل اصلي 85/87% از واريانس كل را توجيه كرد. تجزيه خوشه‌اي بر اساس صفات مورفولوژي ژنوتيپ‌ها را به دو گروه جداگانه تفكيك نمود، در آزمايش دوم، براي درك بهتر چگونگي تنوع ژنتيكي توده‌هاي دستنبو، تعيين چندشكلي و فاصله ژنتيكي در بين توده‌ها، از نشانگرهاي مولكولي RAPD استفاده شد. شباهت ژنتيكي ژنوتيپ‌ها با استفاده از ضريب تشابه ساده و به روش UPGMA صورت پذيرفت. 10 آغازگر به كار برده شده در مجموع 92 قطعه توليد كردند كه از بين آن‌ها 64 قطعه داراي چندشكلي مناسب بودند. درصد چندشكلي كل به‌دست آمده 6/64 درصد بود. تجزيه خوشه‌اي براساس ماتريس تشابه ساده به روش UPGMA رسم شد. دندروگرام به‌دست‌آمده از تجزيه خوشه‌اي در حد تشابه 54/0 ژنوتيپ‌هاي دستنبو را به سه گروه اصلي تقسيم كرد. بيشترين تشابه بين ژنوتيپ‌هاي D2 و D3 به ميزان 91/0 بود. با مقايسه دندروگرام خوشه‌اي حاصل از تجزيه داده‌هاي مورفولوژيكي و مولكولي RAPD، قسمتي از نتايج مورفولوژيكي و مولكولي با هم مطابقت نشان دادند و در بيشتر موارد بين نتايج تفاوت ديده شد

48972

دانشگاه وليعصر رفسنجان

باغباني

محمود رقامي