اثر پايه، پيوندك و برخي روشهاي چوپيوند و كوپيوند در تكثير انار

دانشگاه ولي عصر

ارشد

انار يكي از مهم‌ترين محصولات باغباني جهت صادرات به بازارهاي داخلي و خارجي است. متاسفانه، خشكسالي¬هاي پي¬در¬پي، كاهش كمي و كيفي آب¬هاي زير¬زميني، تنش¬هاي اقليمي مانند سرمازدگي و آفتاب¬سوختگي، خسارت تعدادي از آفات و بيماري¬ها مانند كرم گلوگاه، كنه قرمز پاكوتاه، تركيدگي و ناهنجاري"قهوه¬اي شدن آريل" كه سبب كاهش كيفيت قسمت خوراكي انار شده است، به¬صورت يك مجموعه مرتبط انارستان¬هاي كشور را تهديد مي¬كنند. با توجه به مطالب ذكر شده لازم است استراتژي¬هاي موثري جهت مقابله با اين مشكلات و موانع در نظر گرفته شود، كه مي¬توان به شناسايي و گزينش ارقام مقاوم و تغيير رقم باغ به وسيله روش¬هاي مختلف تكثير از جمله پيوند اشاره كرد لذا به¬منظور مطالعه¬ي اثر نوع پايه، پيوندك و برخي روش¬هاي چوپيوند و كوپيوند در تكثير انار و دست¬يابي به¬ بهترين روش پيوند انار، پنج آزمايش جدا¬گانه انجام شد. آزمايش اول و دوم در اسفند ماه 1391 و 1392 در گلخانه پژوهشي گروه باغباني دانشكده كشاورزي دانشگاه ولي عصر (عج) رفسنجان و آزمايش سوم و چهارم در خرداد ماه و اسفند ماه 1392 در باغ انار واقع در شهرستان ني¬ريز، استان فارس انجام شد. آزمايش پنجم نيز به¬منظور بررسي تاثير برخي مواد و عناصر در گيرايي پيوند در سال¬هاي 1391و1392در آزمايشگاه گروه علوم باغباني دانشكده كشاورزي دانشگاه ولي عصر (عج) رفسنجان انجام شد. از ارقام پوست¬قرمز علي¬آقايي، گرچ داداشي، گرچ شهوار (آزمايش¬هاي اول و دوم)، آقايي و شيرين¬شهوار (آزماش-هاي سوم و چهارم) به¬عنوان پايه، ارقام رباب ني¬ريز و خفر جهرم به¬عنوان پيوندك (در تمام آزمايش¬ها) و از پيوندهاي اسكنه، تراشه-اي (آزمايش اول)، امگا (آزمايش دوم)، لوله¬اي، سپري (آزمايش سوم)، اسكنه و امگا (آزمايش چهارم) به¬عنوان روش پيوند استفاده شد. آزمايش¬هاي اول و دوم به‌صورت اسپليت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي و آزمايش¬هاي سوم وچهارم به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك¬هاي كامل تصادفي اجرا شدند. براساس نتايج به¬دست آمده در اين پژوهش، مشخص شد كه روش پيوند بر درصد گيراي پيوند و درصد گياهان پيوندي باقي¬مانده در انار تاثيرگذار است به¬طوري¬كه در آزمايش اول و دوم روش¬هاي پيوند اسكنه و امگا با گيرايي بالايي همراه بودند و در روش پيوند تراشه¬اي برخي تركيب¬هاي پيوندي پايه و پيوندك حداكثر گيرايي در حدود نيمي از گياهان پيوند شده بود. در آزمايش سوم و چهارم به ترتيب روش¬هاي پيوند لوله¬اي و امگا از نظر گيرايي نتايج بهتري نسبت به روش-هاي پيوند سپري و اسكنه نشان دادند. همچنين نتايج نشان داد كه پايه و پيوندك¬هاي مورد استفاده به¬جز در مورد پايه آقايي در آزمايش چهارم تاثير معني¬داري داراي بر درصد گيرايي و گياهان پيوندي باقي¬مانده ندارد. براساس نتايج به¬دست آمده از آزمايش اول و دوم پارامترهاي رويشي در تمامي تركيب¬هاي پيوندي در زمان 180 روز بعد از پيوند نسبت به دو زمان ديگر بيشترين ميزان را داشت. هم¬چنين نتايج نشان داد كه نوع پايه مورد استفاده بر ميزان عناصر اندام هوايي گياهان پيوندي تاثيرگذار است به¬طوري¬كه پايه¬هاي پوست¬قرمز علي¬آقايي و گرچ داداشي نسبت به پايه گرچ شهوار در آزمايش اول، پايه¬هاي پوست¬قرمز علي¬آقايي و گرچ داداشي نسبت به پايه گرچ شهوار در آزمايش دوم و پايه شيرين¬شهوار نسبت به پايه آقايي در آزمايش چهارم ميزان بالاتري از عناصر اندام هوايي را نشان دادند. نتايج آزمايش پنجم نشان داد كه بين پارمترهاي اندازه¬گيري شده (تركيبات فنلي، قندهاي محلول و عناصر غذايي) با پارامترهاي درصد گيرايي و درصد گياهان پيوندي باقي¬مانده همبستگي و ارتباط وجود دارد به¬طوري¬كه بين ميزان تركيبات فنلي پايه و پيوندك با درصدگيرايي و درصد گياهان پيوندي باقي¬مانده همبستگي منفي وجود دارد. در نهايت با توجه به نتايج به¬دست آمده تكنيك پيوند اسكنه و امگا در روش قلمه – پيوند و پيوند لوله¬اي بر روي درختان بالغ با توجه به گيرايي بالاتري كه موجب مي¬شوند، براي تكثير انار و تغيير رقم توصيه مي¬شوند

48967

دانشگاه وليعصر رفسنجان

علوم باغباني

حميدرضا كريمي