ارزيابي مقامت چند ژنوتيپ پسته به تنش خشكي در مرحله جوانه زني ورشد دانهالي

دانشگاه ولي عصر

ارشد

به¬منظور بررسي مقاومت چند ژنوتيپ پسته به تنش خشكي در مرحله جوانه¬زني و رشد دانهالي، پژوهشي در قالب دو آزمايش جداگانه به اجرا درآمد. آزمايش اول در قالب طرح كاملاً تصادفي و بصورت فاكتوريل با دو فاكتور خشكي (پلي¬اتيلن گليكول PEG) در چهار سطح (صفر، 5/0-، 1- و 2- مگاپاسكال) و ژنوتيپ در هفت سطح (ابارقي، بادامي¬ريز زرند، قزويني، سرخس، بادامي و فندقي تربت و بادامي ني¬ريز) در مرحله جوانه¬زني به مدت سه هفته انجام شد. بعد از جمع آوري بذور ژنوتيپ¬هاي مورد نظر، صفات فيزيكي بذر شامل وزن بذر، وزن مغز، قطر و طول بذر اندازه¬گيري شدند. نتايج نشان داد كه تفاوت¬هايي از لحاظ ابعاد بذر در بين ژنوتيپ¬ها وجود دارد به¬طوري كه ژنوتيپ بادامي ني¬ريز بيشترين و ژنوتيپ سرخس از كمترين صفات فيزيكي بذر برخوردار بودند. نتايج آزمايش جوانه¬زني نشان داد پارامترهاي درصد، سرعت و يكنواختي جوانه-زني با افزايش سطوح خشكي كاهش و ميانگين زمان جوانه¬زني با افزايش سطوح خشكي افزايش يافت. با اين حال واكنش ژنوتيپ¬ها به تنش خشكي در مرحله¬ جوانه¬زني متفاوت بود به¬طوري كه ژنوتيپ ابارقي و بادامي به ترتيب با 62/67 و 60 درصد بيشترين و ژنوتيپ بادامي تربت با 5/29 درصد جوانه¬زني كمترين درصد جوانه¬زني را نشان دادند. در ادامه، بذور جوانه¬دار ژنوتيپ¬هاي مقاوم به خشكي بر مبناي جوانه¬زني در دو سطح خشكي 1- و 2- مگاپاسكال شامل ژنوتيپ¬هاي ابارقي، بادامي¬ريز زرند، قزويني و سرخس به شرايط هيدروپونيك در محيط كشت پرلايت منتقل و دانهال¬هاي حاصل به مدت چهل روز با محلول كامل هوگلند تغذيه شدند. آزمايش دوم به منظور ارزيابي مقاومت به خشكي دانهال¬هاي حاصل از مرحله جوانه¬زني در قالب طرح كاملاً تصادفي و بصورت فاكتوريل با دو فاكتور خشكي در چهار سطح (صفر، 5/0-، 1- و 2- مگاپاسكال) و ژنوتيپ در چهار سطح (ابارقي، بادامي¬ريز زرند، قزويني و سرخس) با چهار تكرار به مدت سه ماه انجام گرديد. نتايج نشان داد تنش خشكي سبب كاهش وزن خشك شاخساره، ريشه، سطح برگ، محتواي نسبي آب برگ، كلروفيل، كارتنوئيد، فلورسانس كلروفيل، پروتئين¬هاي محلول و افزايش درصد ريزش برگ، پرولين، گلايسين بتائين، قندهاي محلول، ساكارز، تركيبات فنلي، مالون¬ دي¬آلدهيد و پراكسيد هيدروژن نسبت به تيمار شاهد گرديد. نتايج ضرايب همبستگي بين صفات فيزيكي بذر با صفات رويشي نشان داد كه همبستگي معني¬داري بين صفات فيزيكي بذر و با پارامترهاي رويشي ژنوتيپ¬هاي ابارقي، بادامي¬ريز و قزويني وجود دارد به¬طوري كه ژنوتيپ¬هاي با بذور سنگين¬تر وزن خشك ريشه و شاخساره بيشتري نشان دادند. بين صفات فيزيكي بذر و پارامترهاي رويشي ژنوتيپ سرخس همبستگي معني¬داري مشاهده نشد با توجه به بذر كوچكتر و رشد كمتر اين ژنوتيپ در شرايط گلخانه اين نتيجه قابل توجيه بود. ژنوتيپ بادامي¬ريز زرند با تجمع مواد و تنظيم كننده اسمزي بالاتر، بهبود روابط آبي و توليد وزن خشك بيشتر در شرايط تنش خشكي نسبت به ساير ژنوتيپ¬ها از مقاومت بالاتري به تنش برخوردار بود.

48671

دانشگاه وليعصر رفسنجان

باغباني